Europa znów „zapomniała”, kto mordował

W Parlamencie Europejskim odbyła się doroczna uroczystość poświęcona pamięci ofiar Holokaustu. Jak co roku eurodeputowani zebrali się na specjalnej sesji plenarnej, aby upamiętnić miliony zamordowanych oraz kolejną rocznicę wyzwolenia więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau. W tym roku przypadała 81. rocznica tych wydarzeń.

Sesję otworzyła przewodnicząca Parlamentu Europejskiego Roberta Metsola. W swoim wystąpieniu podkreśliła, że Europa nie może dopuścić do tego, by podobna zbrodnia kiedykolwiek się powtórzyła. Przypomniała, że sześć milionów żydowskich mężczyzn, kobiet i dzieci zostało zamordowanych w ramach realizowanej przez nazistowski reżim, państwowej polityki eksterminacji. Ofiarami tej samej machiny nienawiści padli również Romowie i Sinti, osoby z niepełnosprawnościami, przedstawiciele mniejszości oraz przeciwnicy polityczni. Jak zaznaczyła, Holokaust nie był jednorazowym aktem — narastał stopniowo, krok po kroku.

Metsola zwróciła także uwagę na współczesne zagrożenia. Ostrzegła, że choć wielu chciałoby postrzegać Holokaust wyłącznie jako zamknięty rozdział historii, antysemityzm nie zniknął. Przeciwnie — przystosował się do nowych realiów i dziś rozprzestrzenia się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej, zwłaszcza w internecie i mediach społecznościowych, gdzie stare stereotypy i kłamstwa zyskują nowe formy. Jej zdaniem Europa musi reagować na tę nienawiść, zanim ponownie zapuści ona głębokie korzenie.

Jednym z najbardziej poruszających momentów sesji było wystąpienie Tatiany „Tati” Bucci — ocalałej z Holokaustu, która przez wiele lat pracowała w Parlamencie Europejskim jako tłumaczka. Dziś 88-letnia Bucci wspominała deportację do Auschwitz-Birkenau w 1944 roku, gdy jako sześcioletnie dziecko trafiła do obozu wraz z czteroletnią siostrą Andrą, matką i innymi członkami rodziny. Siostry należały do najmłodszych więźniów obozu i przeżyły wojnę. Ich kuzyn Sergio nie miał jednak tyle szczęścia.

Bucci opowiadała, jak ostrzeżono je, by nie reagowały, jeśli ktoś zapyta dzieci, kto chce iść do mamy. Przekazały to kuzynowi, lecz ten nie posłuchał. Został zabrany wraz z grupą innych dzieci i nigdy więcej go nie zobaczyły. Jak dowiedziała się po wojnie, Sergio był poddawany eksperymentom medycznym, a następnie zamordowany.

Mimo silnego emocjonalnego przekazu i historycznego kontekstu, sposób, w jaki o Holokauście mówiono podczas uroczystości, wzbudził kontrowersje. Europoseł Prawa i Sprawiedliwości Arkadiusz Mularczyk zwrócił uwagę, że w wystąpieniach i oficjalnych komunikatach po raz kolejny zabrakło jednoznacznego wskazania sprawców zbrodni.

Jak podkreślił w mediach społecznościowych, ani razu nie padło słowo „Niemcy”, ani jasne określenie odpowiedzialności za Holokaust, co — jego zdaniem — prowadzi do rozmywania historycznej prawdy.

Podobne zastrzeżenia Mularczyk zgłosił wobec wpisu ambasadora Niemiec w Polsce Miguela Bergera. Dyplomata przypomniał w nim o wyzwoleniu Auschwitz-Birkenau i o „zbrodniach nazistowskich”, zaznaczając, że pamięć o nich jest szczególnie ważna w Polsce — kraju brutalnie doświadczonym przez niemiecką okupację. Także w tym przypadku europoseł uznał, że zabrakło jednoznacznego wskazania niemieckiej odpowiedzialności.

W reakcji na wpis ambasadora Mularczyk stwierdził, że nadszedł czas, aby Niemcy zaczęły ponosić realne konsekwencje swojej historii, w tym przejąć finansową odpowiedzialność za utrzymanie Auschwitz i innych byłych nazistowskich obozów na terenie Polski.

Cała sprawa pokazuje, że pamięć o Holokauście — choć powszechnie deklarowana — wciąż budzi spory o język, odpowiedzialność i granice historycznej precyzji. I że nawet podczas uroczystości poświęconych ofiarom pytanie o sprawców wciąż potrafi dzielić.

Źródło: wpolityce.pl