Polska truskawkową potęgą Europy. Mazowsze nie ma sobie równych

Polska od lat pozostaje jednym z najważniejszych producentów truskawek w Europie. Choć bezkonkurencyjna pozostaje Hiszpania, to właśnie polscy plantatorzy odpowiadają za znaczącą część unijnych zbiorów, a rodzime owoce trafiają nie tylko na krajowe stoły, lecz także do odbiorców na wielu zagranicznych rynkach. Mimo wyzwań związanych z pogodą i rosnącymi kosztami produkcji, sektor truskawkowy wciąż pozostaje jednym z filarów polskiego sadownictwa.

W 2025 roku Polska wyprodukowała 151 tys. ton truskawek, co zapewniło jej drugie miejsce w Unii Europejskiej i dziesiąte na świecie. Owoce zebrano z plantacji zajmujących blisko 28 tys. hektarów. Choć tegoroczne zbiory były o około 5 proc. niższe niż rok wcześniej, kraj nadal utrzymuje silną pozycję na europejskim rynku.

Jeśli istnieje region, który można nazwać prawdziwą stolicą polskich truskawek, jest nim bez wątpienia województwo mazowieckie. To właśnie tutaj znajduje się aż 57 proc. całkowitej powierzchni upraw tych owoców w kraju. Skala dominacji regionu jest imponująca i sprawia, że Mazowsze odgrywa kluczową rolę zarówno w krajowej produkcji, jak i w zaopatrzeniu rynku eksportowego.

Znaczące areały upraw znajdują się również w województwach lubelskim, łódzkim, świętokrzyskim i dolnośląskim. Łącznie pięć największych regionów odpowiada za 85 proc. powierzchni upraw oraz ponad 80 proc. krajowych zbiorów.

Uprawa truskawek w Polsce opiera się głównie na gospodarstwach rodzinnych, których plantacje mają zazwyczaj od jednego do dziesięciu hektarów. To produkcja wymagająca dużych nakładów pracy, zwłaszcza w okresie zbiorów, kiedy niezbędne jest zatrudnianie pracowników sezonowych.

Tegoroczny sezon po raz kolejny pokazał, jak bardzo produkcja truskawek zależy od warunków atmosferycznych. Wiosenne przymrozki, które wystąpiły pod koniec kwietnia, spowodowały uszkodzenia wielu plantacji. Skala strat jest nadal szacowana, jednak już dziś wiadomo, że pogoda miała istotny wpływ na wielkość i jakość plonów.

Problemy producentów szybko przełożyły się na sytuację rynkową. Jak wskazują eksperci rynku hurtowego w Broniszach, podaż truskawek w tym sezonie jest wyjątkowo niestabilna. W trzecim tygodniu czerwca kilogram owoców kosztował od 13 do 20 zł, podczas gdy jeszcze tydzień wcześniej ceny spadały poniżej 10 zł.

Na wahania cen wpływają przede wszystkim intensywne opady deszczu, które utrudniają zbiory i pogarszają jakość owoców. Handlowcy zwracają uwagę, że część truskawek jest bardziej wodnista i mniej trwała, co skraca czas ich sprzedaży i transportu.

Rosnąca popularność truskawek wynika jednak nie tylko z przywiązania Polaków do tych owoców. Duże znaczenie mają także korzystne warunki glebowo-klimatyczne oraz stale utrzymujący się popyt ze strony przemysłu przetwórczego i zagranicznych odbiorców.

Znaczna część krajowej produkcji opuszcza granice Polski. W ostatniej dekadzie na eksport trafiało od 45 do nawet 70 proc. wszystkich zbieranych truskawek. Szczególnie istotną rolę odgrywają owoce mrożone, które od lat stanowią eksportowy hit polskiej branży.

W 2025 roku z Polski wyeksportowano 74 tys. ton truskawek, z czego 59 tys. ton stanowiły owoce mrożone. Choć wolumen eksportu był o 8 proc. niższy niż rok wcześniej, jego wartość wzrosła o 14 proc., osiągając 166 mln euro. Aż 83 proc. przychodów pochodziło ze sprzedaży truskawek mrożonych.

Najważniejszym odbiorcą pozostaje Unia Europejska, która kupuje niemal dziewięć na dziesięć kilogramów eksportowanych mrożonych truskawek. Najwięcej owoców trafia do Niemiec, Francji i Niderlandów.

Na mniejszą skalę eksportowane są truskawki świeże. W ubiegłym roku dominującym kierunkiem sprzedaży były kraje spoza Unii Europejskiej, przede wszystkim Białoruś. Wśród państw wspólnoty największym zainteresowaniem polskimi świeżymi truskawkami cieszyły się Niemcy, Litwa i Czechy.

Eksperci podkreślają, że mimo coraz większej konkurencji na światowym rynku Polska pozostaje jednym z najważniejszych producentów truskawek w Europie. O sile branży decydują zarówno doświadczenie plantatorów, jak i wyjątkowa pozycja regionów takich jak Mazowsze, które od lat pozostaje niekwestionowanym liderem krajowej produkcji tych owoców.