UNESCO docenia polską sztukę plecionkarską!

Polska tradycja plecionkarstwa została w środę oficjalnie wpisana na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Uroczyste wręczenie dokumentu miało miejsce podczas konferencji UNESCO w New Delhi.

Na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego podkreślono, że „wpis plecionkarstwa na listę UNESCO to szansa na rozwój tego unikalnego rękodzieła poprzez warsztaty, wystawy i projekty edukacyjne, które pozwolą młodszym pokoleniom odkrywać jego bogactwo i zapewnią przekaz międzypokoleniowy tej tradycji”.

Prezes Stowarzyszenia Polskich Plecionkarzy, Wojciech Świątkowski, zaznaczył w przesłanym PAP komunikacie, że umieszczenie polskiego plecionkarstwa na liście UNESCO „to ogromne wyróżnienie dla całej społeczności, która od lat kultywuje tę tradycję”. Podkreślił również, że jest to nie tylko prestiż, lecz także dowód na globalne znaczenie pracy wykonywanej w warsztatach w całej Polsce. „To potwierdzenie, że tradycja tworzona w naszych dłoniach staje się częścią światowego dziedzictwa” – dodał.

Plecionkarstwo w Polsce ma wielowiekową historię, a podstawowymi materiałami wykorzystywanymi w tej sztuce zawsze były surowce roślinne: łodygi traw, słoma, korzenie sosny czy jałowca. Najważniejszym materiałem pozostaje jednak wiklina, która dziś stanowi około 90 procent używanych surowców. Jednym z najbardziej charakterystycznych wyrobów dawniej była samołówka (więcierz, wiersza). Rozwój rzemiosła wspierały kolejne fale osadnictwa – od średniowiecza do połowy XIX wieku – w tym istotna działalność osadników olenderskich. Od drugiej połowy XIX wieku duży wpływ na współczesne oblicze plecionkarstwa miało także szkolnictwo zawodowe rozwijające się m.in. w Galicji, Wielkopolsce i centralnym Mazowszu.

Choć współczesne media społecznościowe sprzyjają ujednoliceniu wzornictwa na świecie, polskie plecionkarstwo nadal wyróżnia dominacja wikliny – materiału głęboko zakorzenionego w lokalnej historii i kulturze rzemiosła.

Jednym z dwóch miejsc w Polsce, w których od 2014 roku prowadzone są kwalifikacyjne kursy zawodowe kształcące w zawodzie koszykarz-plecionkarz, jest Zespół Szkół i Placówek Oświatowych Województwa Łódzkiego w Łowiczu.

W poprzednich latach na listę UNESCO trafiło już sześć polskich tradycji: szopkarstwo krakowskie, kultura bartnicza, sokolnictwo, tworzenie dywanów kwiatowych na Boże Ciało, flisactwo oraz polonez – tradycyjny polski taniec.

Ogłoszenie wpisu odbyło się podczas 20. sesji Międzyrządowego Komitetu ds. Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego w New Delhi.

red./PAP