David Attenborough kończy 100 lat. Człowiek, który nauczył świat kochać naturę

Przez dekady jego głos prowadził widzów przez dżungle, oceany i pustynie, a miliony ludzi na całym świecie uczyły się dzięki niemu zachwytu nad naturą. W piątek David Attenborough kończy 100 lat – i trudno dziś wskazać drugą postać, która równie mocno wpłynęła na sposób opowiadania o przyrodzie.

Brytyjski biolog, dokumentalista i legenda telewizji od ponad siedmiu dekad pokazuje świat takim, jakiego większość ludzi nigdy nie zobaczy na własne oczy. Od lodowych pustkowi Arktyki po amazońskie lasy deszczowe – Attenborough sprawił, że natura przestała być odległą ciekawostką, a stała się historią o nas samych.

Z okazji jubileuszu w piątek w Royal Albert Hall odbędzie się wyjątkowe wydarzenie poświęcone jego twórczości. Publiczność zobaczy fragmenty kultowych produkcji z archiwów BBC, a także usłyszy muzykę znaną z najsłynniejszych seriali przyrodniczych. Organizatorzy zapowiadają wieczór poświęcony nie tylko samemu Attenborough, ale również sile opowieści o naturze, która przez lata zmieniała sposób myślenia kolejnych pokoleń.

Dla wielu widzów charakterystyczny spokojny głos Attenborough jest równie rozpoznawalny jak obrazy dzikiej natury, które komentował. To właśnie on stał za sukcesem takich produkcji jak Planet Earth, Blue Planet czy Life on Earth.

Podczas jubileuszowego koncertu zabrzmią utwory kojarzone z jego filmami. W programie znalazła się m.in. muzyka towarzysząca jednej z najbardziej pamiętnych scen współczesnej telewizji przyrodniczej – dramatycznej ucieczce młodych legwanów morskich przed wężami na Galapagos z serialu Planet Earth II. Na scenie pojawi się także islandzki zespół Sigur Rós, który wykona utwór Hoppípolla wykorzystany w promocji serii „Planeta Ziemia”.

BBC od kilku dni emituje również specjalne programy poświęcone życiu i pracy brytyjskiego dokumentalisty. W jednym z nich pokazano niepublikowane wcześniej materiały dotyczące realizacji serialu „Życie na Ziemi” – produkcji, która pod koniec lat 70. zrewolucjonizowała telewizję przyrodniczą. Ekipa przez trzy lata podróżowała po 40 krajach, dokumentując setki gatunków zwierząt i roślin. Szacuje się, że serial obejrzało ponad pół miliarda widzów.

Attenborough wielokrotnie podkreślał, że jego życie zawodowe przypadło na moment ogromnych przemian środowiskowych. Kiedy zaczynał pracę w telewizji w latach 50., wiele miejsc na Ziemi wydawało się nietkniętych przez człowieka. Dziś jego filmy coraz częściej są nie tylko zachwytem nad naturą, lecz także ostrzeżeniem.

W ostatnich latach biolog mocno angażował się w działania dotyczące ochrony klimatu i bioróżnorodności. W swoich wystąpieniach przypominał, że przyszłość planety zależy od decyzji podejmowanych teraz przez ludzi.

W czerwcu Natural History Museum otworzy interaktywną wystawę „Our Story with David Attenborough”. Widzowie będą mogli zanurzyć się w 50-minutowej opowieści o historii życia na Ziemi przedstawionej w technologii 360 stopni. Narratorem całego widowiska będzie sam jubilat.

„Ludzkość jest gatunkiem o największym wpływie na Ziemi. Jesteśmy całkowicie zależni od tej niezwykłej planety, a jej przyszłość znajduje się w naszych rękach” – podkreśla Attenborough w materiałach promujących wystawę.

Karierę w BBC Attenborough rozpoczął w 1952 roku. Początkowo pracował jako producent, jednak szybko stał się twarzą – a właściwie głosem – telewizji przyrodniczej. Przez kolejne dekady wraz z ekipami filmowymi przemierzał świat, realizując dokumenty, które dziś uznawane są za klasykę gatunku.

Tylko podczas pracy nad serią „Życie na Ziemi” zespół pokonał około 2,5 miliona kilometrów. Efektem były zdjęcia przyrody, których wcześniej praktycznie nie oglądano w telewizji.

Wpływ Attenborough na naukę i kulturę okazał się tak duży, że jego nazwiskiem nazwano co najmniej kilkanaście gatunków roślin i zwierząt. Wśród nich są zarówno egzotyczne gatunki z Amazonii, jak i stworzenia występujące niemal na całym świecie.

W 1985 roku Elizabeth II nadała mu tytuł szlachecki za działalność naukową i popularyzatorską.

W przeddzień setnych urodzin miłośnicy Attenborough zgromadzą się na Trafalgar Square, gdzie wspólnie odśpiewają „Sto lat” i piosenki związane z tematyką przyrody. Wielu uczestników planuje pojawić się w przebraniach zwierząt albo… samego jubilata.

Dla kolejnych pokoleń pozostaje kimś więcej niż tylko autorem filmów dokumentalnych. Stał się symbolem ciekawości świata i przypomnieniem, że natura – nawet w epoce technologii – wciąż potrafi budzić autentyczny zachwyt.