USA naciskają na Zełenskiego?

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski znajduje się pod coraz silniejszą presją ze strony Stanów Zjednoczonych, które – jak podał w poniedziałek portal Axios, powołując się na ukraińskich urzędników – oczekują od Kijowa zaakceptowania strat terytorialnych na rzecz Rosji oraz innych ustępstw.

Mimo tygodni intensywnych rozmów dyplomatycznych Ukraińcy uważają, że część założeń amerykańskiej propozycji pokojowej faworyzuje Moskwę, a USA mocniej naciskają na Zełenskiego niż na Władimira Putina. Amerykański przedstawiciel zaprzeczył tym zarzutom, twierdząc, że Waszyngton wywiera presję także na Kreml, aby ten złagodził swoje żądania.

Kluczowe sporne kwestie

Negocjacje koncentrują się wokół dwóch tematów: rosyjskiego żądania przejęcia całego Donbasu – również terenów niezdobytych militarnie – oraz ukraińskiego postulatu uzyskania mocnych gwarancji bezpieczeństwa od USA, które miałyby zapobiec agresji w przyszłości.

Ukraińskie źródła twierdzą, że stanowisko USA uległo zaostrzeniu po ubiegłotygodniowym spotkaniu amerykańskich wysłanników Steve’a Witkoffa i Jareda Kushnera z Putinem w Moskwie. Według jednego z urzędników rozmowa Witkoffa i Kushnera z Zełenskim w sobotę wyglądała tak, jakby oczekiwali od niego jednoznacznej zgody na rosyjskie żądania dotyczące Donbasu.

Oferta USA pod lupą Kijowa

Obie strony przyznają, że osiągnięto pewien postęp, ale kluczowe kwestie terytorialne i bezpieczeństwa pozostają nierozstrzygnięte. Według Axiosa Zełenski miał powiedzieć, że otrzymał zaktualizowaną propozycję USA zaledwie godzinę przed rozmową, czego Amerykanie nie kryli zaskoczenia. Ukraińscy urzędnicy podkreślają, że dokumenty napływały partiami, a część dotarła bardzo późno.

Donald Trump wyraził w niedzielę rozczarowanie tym, że – jak stwierdził – Zełenski nie zapoznał się jeszcze z propozycją.

Ukraińskie źródło przekazało, że najnowsza amerykańska oferta zawiera ostrzejsze warunki niż poprzednie, m.in. w sprawie terytoriów i kontroli nad Zaporoską Elektrownią Atomową, a kluczowe pytania dotyczące gwarancji bezpieczeństwa pozostają bez odpowiedzi.

Napięcia między sojusznikami

Amerykanie twierdzą, że obecny kształt propozycji w dużej mierze wynika z sugestii strony ukraińskiej, a Kushner i Witkoff próbują skłonić Putina do ustępstw. Tymczasem w administracji Trumpa narasta irytacja wobec europejskich sojuszników – spotkanie Zełenskiego z liderami Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec w Londynie ma być postrzegane jako próba grania na czas.

Ukraińscy urzędnicy mówią również, że USA starają się ograniczyć wpływ europejskich przywódców na Zełenskiego, aby zwiększyć presję na Kijów. Jak zaznaczają, prezydent Ukrainy nie może podejmować tak daleko idących decyzji bez konsultacji z kluczowymi partnerami w Europie. Podczas gdy Waszyngton nalega na szybkie działania, Europejczycy apelują o ostrożność.

Kolejne kroki Ukrainy

W poniedziałek Zełenski ogłosił, że Ukraina przekaże USA zaktualizowaną, 20-punktową propozycję pokojową. Podkreślił jednocześnie, że w kwestii terytorialnej nie osiągnięto jeszcze żadnego porozumienia.

red./PAP