Infekcje nie biorą urlopu

Angina, przeziębienie, a nawet zapalenie płuc mogą pojawić się również podczas największych upałów. Lekarze podkreślają, że latem do gabinetów nadal trafiają pacjenci z chorobami układu oddechowego. Problemem nie jest jednak samo zimne powietrze, lecz kontakt z wirusami lub bakteriami, któremu mogą towarzyszyć gwałtowne zmiany temperatury i niewłaściwe korzystanie z urządzeń chłodzących.

Lato nie jest szczytem sezonu infekcyjnego, ale wysokie temperatury nie zapewniają ochrony przed zachorowaniem. Lekarka medycyny rodzinnej Małgorzata Stokowska-Wojda zwraca uwagę, że w okresie wakacyjnym diagnozowane są między innymi zapalenia gardła i migdałków, potocznie określane jako angina, a także przypadki zapalenia płuc.

Choroby układu oddechowego mogą być wywoływane przez wiele różnych wirusów oraz bakterii. Większość przypadków zapalenia migdałków ma podłoże wirusowe, rzadziej przyczyną jest zakażenie bakteryjne, między innymi paciorkowcem grupy A. Samo przebywanie w chłodnym pomieszczeniu nie powoduje zakażenia – do rozwoju infekcji potrzebny jest chorobotwórczy drobnoustrój. 

W okresie upałów wiele osób intensywnie korzysta z klimatyzacji w biurach, mieszkaniach i samochodach. Lekarka zaznacza, że urządzenie samo w sobie nie wywołuje przeziębienia.

Znaczenie może mieć sposób korzystania z chłodzenia. Nagłe przejście z rozgrzanego otoczenia do bardzo zimnego pomieszczenia, ustawienie silnego nawiewu bezpośrednio na twarz lub długotrwałe przebywanie przy wentylatorze mogą powodować dyskomfort i podrażnienie dróg oddechowych. Lekarka zaleca, aby temperaturę obniżać stopniowo i unikać bardzo dużych różnic między wnętrzem a otoczeniem.

Dotyczy to także samochodów, które podczas upałów mogą nagrzewać się do bardzo wysokiej temperatury. Zamiast natychmiastowego uruchamiania najmocniejszego zimnego nawiewu lepiej najpierw przewietrzyć pojazd, a następnie stopniowo schładzać wnętrze. 

Klimatyzacja powinna być regularnie czyszczona, odgrzybiana i serwisowana. W zaniedbanych urządzeniach mogą gromadzić się zanieczyszczenia oraz rozwijać grzyby pleśniowe. Szczególne zagrożenie mogą stanowić rozbudowane systemy chłodnicze wykorzystujące wodę, w których w sprzyjających warunkach namnażają się bakterie Legionella.

Ryzyko zakażenia Legionellą wiąże się przede wszystkim z wdychaniem skażonego aerozolu wodnego powstającego między innymi w wieżach chłodniczych, instalacjach wodnych, prysznicach, wannach z hydromasażem i niektórych systemach klimatyzacyjnych. Typowe domowe i samochodowe urządzenia, które nie wykorzystują wody do chłodzenia powietrza, nie są uznawane za źródło namnażania tej bakterii. Legionella może natomiast wywołać ciężkie zapalenie płuc, zwane chorobą legionistów. 

Podczas upałów należy regularnie uzupełniać płyny. Zdaniem lekarki nie ma potrzeby rezygnowania z chłodnych napojów, jednak nie powinny być one bardzo zimne ani spożywane gwałtownie bezpośrednio po silnym rozgrzaniu organizmu. Podobną ostrożność zaleca przy jedzeniu lodów tuż po wypiciu gorącego napoju.

W materiale opisano także przypadki osób, które zachorowały po wielogodzinnym pobycie w silnie klimatyzowanym biurze lub po nocy spędzonej przy otwartym oknie. Objawy obejmowały między innymi ból i obrzęk gardła, chrypkę, osłabienie oraz gorączkę, a powrót do pełnej sprawności trwał od około tygodnia do dwóch tygodni. Są to jednak indywidualne relacje, które nie przesądzają, co było bezpośrednią przyczyną zakażenia. 

Wakacyjne zagrożenia nie ograniczają się do infekcji oddechowych. Wysoka temperatura sprzyja szybkiemu namnażaniu drobnoustrojów w źle przechowywanej żywności. Ryzyko zwiększa także jedzenie w przypadkowych miejscach, przerywanie ciągu chłodniczego, niedostateczna obróbka termiczna oraz nieprzestrzeganie zasad higieny.

Szczególną ostrożność należy zachować podczas zagranicznych wyjazdów. Znaczenie ma jakość wody, sposób przygotowania posiłków i dokładne mycie rąk. Na zakażenia przewodu pokarmowego bardziej narażone są dzieci, osoby starsze, kobiety w ciąży oraz osoby z osłabioną odpornością.