Tu ocalano ludzi. Teraz ratują ten dom

Jedno z najważniejszych miejsc pamięci II wojny światowej w Warszawie – Willa Żabińskich na terenie Warszawskiego ZOO – zostanie poddane kompleksowej termomodernizacji. Projekt o wartości 3 mln zł zostanie sfinansowany wspólnie przez Fundację ORLEN (1 mln zł) oraz m.st. Warszawę (2 mln zł). Inwestycja łączy troskę o historyczne dziedzictwo z odpowiedzialnością za klimat i nowoczesne standardy energetyczne.

Informację o rozpoczęciu projektu ogłoszono 10 stycznia, w Dniu Efektywnego Oszczędzania Energii – symbolicznie podkreślając jego ekologiczny wymiar. Oprócz finansowania miasto zapewni również pełne wsparcie formalne i konserwatorskie.

Willa Żabińskich ma wyjątkową wartość historyczną. To właśnie tutaj Antonina i Jan Żabińscy w czasie II wojny światowej ukrywali i ratowali osoby uciekające z warszawskiego getta. Dziś budynek pełni funkcję muzealną i edukacyjną, będąc jednym z najważniejszych punktów na mapie pamięci Warszawy.

– Willa Żabińskich to nie tylko zabytek, ale także autentyczne miejsce heroicznych działań ludzi, których postawa do dziś porusza cały świat. Jako obiekt intensywnie odwiedzany wymaga stałej, odpowiedzialnej opieki. Analizy techniczne jednoznacznie wskazują na konieczność przeprowadzenia termomodernizacji, którą chcemy zrealizować do 2028 roku, z pełnym poszanowaniem historycznego charakteru budynku. Dzięki inwestycji poprawimy jego stan techniczny i znacząco ograniczymy koszty eksploatacji, zwłaszcza ogrzewania – mówi dr Andrzej Kruszewicz, dyrektor Warszawskiego ZOO.

Projekt wpisuje się w „Zieloną Wizję Warszawy” – długofalową strategię miasta zakładającą osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku. Jednym z jej kluczowych filarów jest głęboka termomodernizacja budynków miejskich, także tych objętych ochroną konserwatorską.

Modernizacja Willi Żabińskich jest dowodem, że ochrona zabytków i polityka klimatyczna mogą się wzajemnie wzmacniać.

W realizację projektu zaangażowała się również Fundacja ORLEN, traktując inwestycję jako element społecznej odpowiedzialności.

– To nie jest zwykłe wsparcie finansowe. To wyraz odpowiedzialności wobec wspólnej pamięci. Historii nie da się „odrestaurować”, ale możemy zadbać o miejsca, które ją przechowują. Inwestujemy w Willę Żabińskich, by zachowała swoją autentyczność i mogła nadal opowiadać prawdziwą historię – bez uproszczeń i bez patosu – podkreśla Michał Stachyra, członek Zarządu Fundacji ORLEN.

Zakres inwestycji obejmie poprawę efektywności energetycznej budynku, modernizację instalacji oraz wdrożenie wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

– Warszawa jako miasto o dramatycznej historii, a jednocześnie nowoczesna metropolia, musi łączyć szacunek do przeszłości z wyzwaniami klimatycznymi. Dzięki tej inwestycji zmniejszymy zużycie energii, poprawimy jakość powietrza, wilgotność i komfort cieplny wewnątrz Willi – mówi Dorota Jedynak, dyrektorka Biura Ochrony Środowiska Urzędu m.st. Warszawy.

Termomodernizacja Willi Żabińskich jest elementem szerokiego programu miejskiego. Warszawa od lat prowadzi systemowe działania obejmujące szkoły, przedszkola i budynki mieszkalne. W 2023 roku utworzono Fundusz Termomodernizacyjny o wartości 38,7 mln zł, który wspiera dokumentację projektową, audyty energetyczne i wkład własny do inwestycji dofinansowanych z funduszy zewnętrznych.

Miasto korzysta także z instrumentów krajowych i europejskich, w tym projektów realizowanych z BGK i programu ELENA.

Równolegle Warszawa rozwija odnawialne źródła energii. W latach 2018–2021 na budynkach miejskich powstało około 120 instalacji fotowoltaicznych. Obecnie kluczowym narzędziem jest Program Rozwoju Fotowoltaiki Miejskiej o budżecie 160 mln zł, obejmujący również wdrażanie miejskiego systemu zarządzania energią.

Miasto wprowadziło też Warszawski Standard Zielonego Budynku – obowiązkowy dla nowych inwestycji i stopniowo adaptowany do modernizowanych obiektów.

red./UM Warszawa