Sprawdź, jak stolica walczy z rakiem

4 lutego obchodziliśmy Światowy Dzień Walki z Rakiem – moment szczególny, bo przypominający, jak ogromnym wyzwaniem zdrowotnym pozostają choroby nowotworowe. Dotykają milionów ludzi na całym świecie, a w Polsce są drugą – po chorobach układu krążenia – przyczyną zgonów. Odpowiadają za około 25 proc. zgonów zarówno kobiet, jak i mężczyzn. W tej rzeczywistości kluczową rolę odgrywają miejskie szpitale oraz szeroko dostępna profilaktyka.

Warszawa od lat konsekwentnie rozwija system leczenia onkologicznego i programy zapobiegania nowotworom. Miejskie placówki nie tylko diagnozują i leczą, ale też edukują – bo w walce z rakiem czas i wiedza mają znaczenie fundamentalne.

Leczenie onkologiczne w miejskich szpitalach

Połowa miejskich szpitali w Warszawie zajmuje się leczeniem chorób nowotworowych. Funkcjonują w nich wyspecjalizowane oddziały: onkologii, chirurgii onkologicznej, chemioterapii, ginekologii i ginekologii onkologicznej oraz urologii i urologii onkologicznej. To właśnie tu pacjenci otrzymują kompleksową opiekę – od diagnostyki, przez leczenie operacyjne i farmakologiczne, po dalsze prowadzenie terapii.

Szpital Grochowski dysponuje zespołem chirurgii ogólnej, onkologicznej i rekonstrukcyjnej, który zajmuje się diagnostyką i leczeniem raka piersi, nowotworów tarczycy, czerniaka złośliwego, nowotworów skóry oraz układu pokarmowego. Placówka stawia na leczenie całościowe, dostosowane do potrzeb pacjenta.

Szpital Czerniakowski przy ul. Stępińskiej współpracuje z Narodowym Instytutem Onkologii. Lekarze obu ośrodków spotykają się na wspólnych konsyliach onkologicznych, podczas których ustalana jest najlepsza ścieżka terapeutyczna. W szpitalu wykonywane są m.in. operacje nowotworów piersi z onkoplastyką, resekcje tarczycy oraz zabiegi dotyczące nowotworów przewodu pokarmowego i skóry.

Oddział chirurgii onkologicznej działa również w Szpitalu Praskim, gdzie funkcjonuje także pododdział ginekologii onkologicznej – akredytowany ośrodek szkoleniowy w tej dziedzinie – oraz oddział urologii i urologii onkologicznej. Z kolei Szpital Specjalistyczny przy ul. Madalińskiego, podobnie jak Szpital Grochowski, zajmuje się kompleksowym leczeniem raka piersi, a dodatkowo zapewnia opiekę pacjentkom onkologicznym w ciąży i specjalizuje się w leczeniu nowotworów kobiecych narządów płciowych.

Szpital Wolski koncentruje się na leczeniu nowotworów przewodu pokarmowego, wykonując również operacje guzów piersi – zarówno łagodnych, jak i złośliwych.

W miejskich podmiotach leczniczych działają też poradnie onkologiczne i chirurgii onkologicznej, dostępne m.in. w Szpitalu Grochowskim, Szpitalu Wolskim, Szpitalu Czerniakowskim, Warszawskim Szpitalu Południowym oraz w placówkach na Pradze-Północ, Bemowie, Ursynowie, Włochach i Żoliborzu.

Najczęstsze nowotwory kobiet i mężczyzn

Wśród kobiet najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym jest rak piersi, który w 2023 roku stanowił 26 proc. wszystkich zachorowań nowotworowych. Choroba ta w początkowym stadium zwykle nie daje objawów bólowych, dlatego tak wiele pacjentek trafia do lekarza dopiero wtedy, gdy guz jest już zaawansowany lub pojawiły się przerzuty.

U mężczyzn najczęściej występuje rak gruczołu krokowego, natomiast w grupie młodych mężczyzn w wieku 20–44 lata najpowszechniejszym nowotworem złośliwym jest rak jądra, odpowiadający aż za jedną czwartą zachorowań w tej grupie wiekowej.

„Sprawdzam!” – warszawski program nauki samobadania

Profilaktyka pozostaje jednym z najskuteczniejszych narzędzi walki z rakiem. Dlatego Warszawa realizuje program „Sprawdzam!”, który uczy prawidłowego samobadania piersi i jąder – prostego, ale niezwykle skutecznego sposobu wykrywania nowotworów we wczesnym stadium.

– Im wcześniej wykryta choroba, tym większa szansa na pełne wyleczenie. Dlatego od 2024 roku realizujemy program „Sprawdzam!”, w ramach którego pacjentki i pacjenci są zapraszani na zajęcia edukacyjne dotyczące samobadania i regularnych badań profilaktycznych – podkreśla Renata Kaznowska, zastępczyni prezydenta m.st. Warszawy. W 2026 roku miasto przeznaczyło na ten cel 2,5 mln zł.

Program realizowany jest w miejskich poradniach podstawowej opieki zdrowotnej na terenie całej stolicy. Szkolenia mogą odbywać się bezpośrednio po wizycie lekarskiej lub w innym, dogodnym terminie. Do nauki wykorzystywane są specjalistyczne modele anatomiczne, które pozwalają bezpiecznie i praktycznie opanować technikę samobadania.

„PneumoOnko” – bezpłatne szczepienia dla pacjentów onkologicznych

Warszawa prowadzi także program „PneumoOnko”, skierowany do osób z nowo rozpoznanym nowotworem złośliwym. Mieszkańcy stolicy mogą w jego ramach bezpłatnie zaszczepić się przeciw pneumokokom – bakterii szczególnie groźnej dla osób z osłabioną odpornością.

Pacjenci onkologiczni są ponad 20 razy bardziej narażeni na zakażenia pneumokokowe niż populacja ogólna, a w przypadku nowotworów krwi ryzyko to wzrasta nawet 40-krotnie. Najczęstszym powikłaniem są ciężkie zapalenia płuc, ale zakażenia pneumokokowe mogą prowadzić także do sepsy, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych czy inwazyjnej choroby pneumokokowej zagrażającej życiu.

W 2026 roku Warszawa przeznaczy na realizację programu „PneumoOnko” około 470 tys. zł, zapewniając realne wsparcie pacjentom w trakcie trudnego leczenia.

Leczenie nowotworów to dziś nie tylko nowoczesna medycyna, ale też edukacja, profilaktyka i szybki dostęp do specjalistów. Warszawskie programy zdrowotne pokazują, że skuteczna walka z rakiem zaczyna się dużo wcześniej niż w szpitalu – od świadomości, regularnych badań i troski o własne zdrowie.

red./UM Warszawa