Nowa siedziba Instytutu Pileckiego otwarta w Warszawie. „Historia to zobowiązanie”

W Warszawie uroczyście otwarto nową siedzibę Instytutu Pileckiego przy ul. Siennej 82. Uroczystość połączono z upamiętnieniem rotmistrza Witolda Pileckiego. – To nowe otwarcie i nowa nadzieja, że nasze działania będą budowały świadomość historyczną tysięcy, a może i milionów ludzi – podkreślił p.o. dyrektora Karol Madaj.

W niedzielę 21 września w Warszawie otwarto nową siedzibę Instytutu Pileckiego. Uroczystość rozpoczęła się od przecięcia wstęgi, podniesienia flagi państwowej oraz odegrania hymnu Polski.

– Przeszliśmy przez wiele trudności. Dziś symbolicznie kończy się jeden z etapów tego wysiłku, a zaczyna kolejny. Otwieramy na nowo naszą siedzibę przy ulicy Siennej. Ponieważ jest to nowe otwarcie, to mamy też nową nadzieję, że nasze działania będą dalej budowały świadomość historyczną tysięcy, a może nawet milionów ludzi mówiących różnymi językami – powiedział Karol Madaj, pełniący obowiązki dyrektora Instytutu.

Dyrektor przypomniał, że dokładnie 85 lat temu Witold Pilecki dobrowolnie trafił do Auschwitz, gdzie stworzył siatkę konspiracyjną i przez blisko trzy lata przekazywał światu informacje o nazistowskich zbrodniach. – Bohater walki z jednym totalitaryzmem został zamordowany przez drugi – sowiecki komunizm. Funkcjonariuszom bezpieki nie udało się jednak zasypać pamięci – zaznaczył Madaj.

Wiceminister kultury Maciej Wróbel podkreślił, że otwarcie nowej siedziby to także „nowe otwarcie dla silnej polityki pamięci”. – Nie ma nowoczesnego państwa bez świadomej i odpowiedzialnej polityki pamięci prowadzonej w oparciu o prawdę – mówił. Zapewnił też o dalszym wsparciu ministerstwa.

Rodzina rotmistrza Pileckiego również wzięła udział w wydarzeniu. – Jestem szczęśliwy, że dożyłem czasów, w których można o nim mówić otwartym tekstem i w tak godny sposób upamiętniać jego dokonania – przyznał siostrzeniec bohatera, Andrzej Marek Ostrowski. Wspominał rotmistrza jako człowieka niezwykle sprawnego fizycznie i ciepłego, który inspirował innych.

Krzysztof Kosior, prawnuk Pileckiego, zaznaczył, że Instytut od siedmiu lat „robi świetne rzeczy”, a swój hołd oddał również m.in. były wicepremier Piotr Gliński, przedstawiciele dyplomacji, samorządu oraz Muzeum Historii Polski. Uroczystość uświetnił koncert Adama Bałdycha Quintet.

Nowa siedziba Instytutu Pileckiego po przebudowie zyskała funkcje badawcze, archiwalne i edukacyjne. Znajduje się w niej studio do dokumentowania relacji świadków historii, sala koncertowa oraz wystawa stała. Architektura budynku, zaprojektowana przez Bogumiła Kidziaka, łączy modernistyczną prostotę z symboliką – mozaiki w kształcie gorsecików czy instalacja inspirowana autoportretem rotmistrza przypominają o tradycji w nowoczesnej przestrzeni.

Instytut Pileckiego, działający od 2017 r., prowadzi interdyscyplinarne badania nad totalitaryzmami XX wieku oraz upowszechnia wiedzę o bohaterach, takich jak Witold Pilecki. Posiada filie w Berlinie, Rapperswilu i Nowym Jorku, a w lipcu tego roku otworzył także Dom Pamięci Obławy Augustowskiej.