Muranów pielęgnuje swoje socrealistyczne dziedzictwo

Przy ul. Nowolipki 15 trwa remont jednego z najbardziej charakterystycznych budynków Muranowa. Prace realizowane są dzięki miejskiej dotacji.

Monumentalny blok mieszkalny z lokalami usługowymi w parterze powstał w latach 1949–1956 według projektu zespołu Bohdana Lacherta. Był częścią osiedla Muranów Południowy – tzw. „osiedla-pomnika” wzniesionego na gruzach warszawskiego getta. Budynki tego założenia powstały z pustaków wytwarzanych z mielonego gruzu, które miały charakterystyczny różowy odcień.

Pierwotnie Lachert zakładał, że domy pozostaną w surowej, modernistycznej formie – bez tynkowania. W trakcie realizacji zmieniono jednak koncepcję i elewacje pokryto tynkiem w stylu socrealistycznym, nawiązującym do uproszczonego klasycyzmu.

Architektura i dekoracje

Budynek przy Nowolipki 15, podobnie jak bliźniaczy blok pod nr 13, ma elewację podzieloną na pięć wysuniętych ryzalitów. Po 1956 roku wzbogacono je o dekoracje plastyczne. Dom nr 15 utrzymany jest w kolorystyce beżu i ciemnego różu, podczas gdy sąsiedni – biało-niebieskiej.

Socrealistyczny charakter budynku podkreślają liczne zdobienia. Zaokrąglone ramy okien wykonano z prefabrykowanych elementów z gruzobetonu. Ryzality z pilastrami ozdobiono sgraffitem – dekoracją powstającą poprzez zeskrobywanie warstw tynku, aby odsłonić barwny wzór, w tym przypadku dwubarwne romby. Na parterze i bocznych ścianach pojawiają się geometryczne zdobienia w różowym tynku o chropowatej fakturze. W późniejszych latach elewację pokryto jednak nakrapianym żółtym tynkiem typu „baranek”.

Powrót do pierwotnego wyglądu

Obecny remont ma na celu nie tylko poprawę stanu technicznego, lecz także przywrócenie oryginalnego wykończenia. Usunięto wtórny tynk, odtworzono pierwotne faktury i kolory na podstawie badań stratygraficznych oraz poddano konserwacji sgraffito.

Gzymsy zaakcentowano tynkiem barwionym w masie w odcieniu brudnego różu, nawiązującym do innych elementów dekoracyjnych. Faktura tynku występuje jedynie w dwubarwnej dekoracji parteru, imitującej boniowanie, czyli podział ściany na prostokątne bloki. Z cokołu z płukanego lastryko usuwana jest różowa farba naniesiona podczas wcześniejszych prac.

Koszt inwestycji

Na remont elewacji budynku przy ul. Nowolipki 15 przeznaczono 258 300 zł z miejskiej dotacji.

red./UM Warszawa