Kawiarnia Italia, tajemnice Frassatiego, Tuwim… Kamienica, która znów zachwyca

Kamienica przy Nowym Świecie 25, w której przed wojną działał słynny pasaż „Italia”, odzyskała swój dawny blask. Zakończył się kompleksowy remont jej frontowej elewacji, możliwy dzięki miejskiej dotacji pokrywającej niemal połowę kosztów prac.

lasycystyczny budynek z 1822 roku był w ostatnich latach w złym stanie technicznym: zawilgocone i wyblakłe tynki, nieszczelne obróbki blacharskie, prowizoryczne naprawy oraz kruszące się elementy balkonów stwarzały realne zagrożenie dla przechodniów. Dlatego w 2024 roku właściciele rozpoczęli szeroko zakrojone prace konserwatorskie, począwszy od elewacji tylnej. Otrzymała ona nowy tynk w kolorystyce z 1953 roku, a detale architektoniczne i sztukaterie odtworzono tak, by imitowały szary piaskowiec.

W 2025 roku przystąpiono do renowacji elewacji frontowej. Właścicielka nieruchomości otrzymała na ten cel blisko 233 tys. zł dofinansowania z budżetu m.st. Warszawy, co stanowi ponad 49 proc. całkowitych kosztów. Choć wymiana stolarki okiennej nie była objęta dotacją, przeprowadzono gruntowne czyszczenie tynków oraz odnowiono dekoracje i sztukaterie, przywracając budynkowi dawny charakter.

Pasaż, kino i znani mieszkańcy

Kamienica przy Nowym Świecie 25 to jeden z ciekawszych obiektów na Trakcie Królewskim. Powstała w 1822 roku według projektu Karola Henryka Gallego dla warszawskiego przedsiębiorcy Jana Adolfa Jasińskiego. W XIX wieku mieściła się tu księgarnia Leopolda Szyllera.

Przed 1923 rokiem budynek – wraz z sąsiednią kamienicą przy Nowym Świecie 23 – przejął Instytut Wydawniczy „Biblioteka Polska”, który nadbudował go o jedno piętro. Około 1926 roku nieruchomości nabył Włoch Alfredo Frassati dla swojej córki, Luciany Gawrońskiej-Frassatti, która dodała kolejną kondygnację. W końcu lat 20. powstała na tyłach obszerna sala, gdzie otwarto popularną kawiarnię „Italia” oraz pasaż handlowy o tej samej nazwie. W kilku zróżnicowanych stylistycznie salach serwowano m.in. kawę po turecku, a w czasie II wojny światowej działały tu kino i dancing.

W wyniku działań wojennych kamienica została poważnie zniszczona. Odbudowano ją w 1951 roku na częściowo zachowanych fundamentach, przywracając jej XIX-wieczną formę i wysokość, dopasowaną do nowej linii zabudowy ulicy. Obecnie budynek nie posiada własnej klatki schodowej – poza wejściem do lokalu usługowego jest połączony z kamienicą pod numerem 23.

W latach 1951–1953 mieszkał tu Julian Tuwim, a tablica upamiętniająca poetę znajduje się na świeżo odrestaurowanej elewacji frontowej.

red./UM Warszawa