Jury nie miało wątpliwości. To najlepszy reportaż roku

To jedna z najbardziej prestiżowych nagród w świecie polskiego reportażu. Podczas finałowej gali 17. edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego, która odbyła się w warszawskim Nowym Teatrze, ogłoszono laureata wyróżnienia za najlepszą książkę reporterską roku. Zwyciężył Peter Pomerantsev za reportaż „Propagandysta, który przechytrzył Hitlera. Jak wygrać wojnę informacyjną” w przekładzie Aleksandry Paszkowskiej.

Tegoroczna edycja konkursu pokazała, że literatura faktu wciąż pozostaje jednym z najważniejszych narzędzi opowiadania o współczesnym świecie. Do nagrody zgłoszono aż 137 książek – od reportaży polskich autorów po tłumaczenia z jedenastu języków. Jury miało więc przed sobą wyjątkowo trudne zadanie.

Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego od lat wyróżnia książki, które nie tylko opisują rzeczywistość, ale również pomagają ją interpretować. W centrum zainteresowania znajdują się historie odsłaniające społeczne napięcia, przemiany polityczne, losy jednostek oraz procesy kształtujące współczesny świat.

Jak podkreślano podczas gali, reportaż pozostaje gatunkiem pozwalającym zajrzeć głębiej niż codzienne nagłówki. Dzięki pracy autorów i autorek czytelnicy mogą lepiej zrozumieć zarówno wydarzenia rozgrywające się na drugim końcu świata, jak i problemy obecne tuż obok nich.

W finałowej piątce znalazły się książki reprezentujące bardzo różne tematy i perspektywy. O statuetkę walczyli Kasper Bajon z reportażem „Poznań kolonialny. Rodzinna historia z Tanzanią w tle”, Anna Bikont za książkę „Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów”, Emily Carrington z reportażem „Nasz mały sekret”, Joanna Czeczott, autorka „Ciszy nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji”, oraz Peter Pomerantsev.

Zwycięski reportaż Pomerantseva podejmuje temat wojny informacyjnej i mechanizmów propagandy. Jury doceniło nie tylko aktualność poruszanej problematyki, ale również wyjątkowy poziom literacki książki.

W laudacji przewodnicząca jury Ludwika Włodek zwróciła uwagę, że autorowi udało się połączyć reporterską precyzję z literacką lekkością. Podkreśliła również, że książka jest jednocześnie poruszająca i dająca nadzieję, a przy tym unika zarówno moralizatorstwa, jak i nadmiaru faktograficznych szczegółów.

Wyróżniono także pracę tłumaczki Aleksandry Paszkowskiej, której przekład został uznany za istotny element sukcesu publikacji na polskim rynku.

W skład tegorocznego jury weszli: Ludwika Włodek, Søren Gauger, Łukasz Grzymisławski, Elżbieta Sawicka oraz Katarzyna Surmiak-Domańska. Funkcję sekretarzyni jury pełniła Maria Krawczyk.

Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego została ustanowiona przez Radę m.st. Warszawy w 2010 roku i od siedemnastu lat pozostaje jednym z najważniejszych wyróżnień dla autorów literatury faktu. Jej celem jest promowanie książek reporterskich podejmujących kluczowe wyzwania współczesności oraz budowanie zainteresowania tematami wykraczającymi poza lokalną perspektywę.

W tym roku do Warszawy przyjechali zarówno zagraniczni, jak i polscy finaliści. W uroczystości uczestniczyli między innymi Emily Carrington oraz Peter Pomerantsev, który obecnie mieszka i pracuje między Waszyngtonem, Londynem a Kijowem. Obecni byli również pozostali nominowani autorzy oraz tłumacze ich książek.

Laureat głównej nagrody otrzymał 120 tys. zł, natomiast tłumaczka zwycięskiej publikacji – 25 tys. zł. Autorzy pozostałych finałowych reportaży otrzymali po 15 tys. zł, a tłumacz nominowanej książki – 8 tys. zł.

Przez lata Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego stała się czymś więcej niż konkursem literackim. Dla wielu czytelników jest dziś swoistym drogowskazem wskazującym najważniejsze reportaże roku – książki, które pomagają lepiej zrozumieć świat pełen konfliktów, zmian i nieoczywistych historii.