Cztery dni strachu na rynku gazu. To dopiero początek?

Ceny gazu w Europie znów przyciągają uwagę rynków. Cztery kolejne dni wzrostów – najdłuższa taka seria od ponad miesiąca – pokazują, jak krucha pozostaje równowaga energetyczna na kontynencie. Za tym ruchem stoi nie tylko popyt i sezonowość, lecz przede wszystkim napięta sytuacja geopolityczna, która znów daje o sobie znać na globalnych szlakach dostaw.

Na europejskim rynku punktem odniesienia pozostają kontrakty TTF w Amsterdamie, które wzrosły do poziomu ponad 45 euro za MWh, notując wyraźny skok w krótkim czasie. Jeszcze bardziej wymowny jest fakt, że od początku tygodnia ceny poszły w górę o około 12 proc.

Inwestorzy z uwagą śledzą rozwój wydarzeń wokół konfliktu na linii USA–Iran. Kluczową rolę odgrywa tu Cieśnina Ormuz – jeden z najważniejszych na świecie szlaków transportu surowców energetycznych. Jej ograniczona dostępność automatycznie podnosi ryzyko dla dostaw gazu z regionu Zatoki Perskiej.

Sytuację dodatkowo komplikują polityczne napięcia. Donald Trump zapowiedział utrzymanie blokady irańskich portów, jednocześnie przedłużając zawieszenie broni. Z kolei w Teheranie narasta wewnętrzny spór między frakcjami politycznymi, co utrudnia wypracowanie jednolitego stanowiska wobec negocjacji.

Brak postępów w dialogu dyplomatycznym zaczyna mieć realne skutki dla rynku. Rzeczniczka Białego Domu, Karoline Leavitt, podkreśliła, że Waszyngton oczekuje konkretnych ustępstw, w tym przekazania wzbogaconego uranu przez Iran. Tymczasem Teheran odpowiada ostrą retoryką.

Przewodniczący parlamentu, Mohammad Ghalibaf, jasno stwierdził, że otwarcie Cieśniny Ormuz nie jest możliwe w obecnych warunkach. Podobny ton przyjął prezydent Masoud Pezeshkian, zarzucając USA brak wiarygodności i podtrzymywanie konfliktu.

Efekt? Rozmowy pokojowe pozostają w zawieszeniu, a rynek reaguje nerwowo. Brak dostaw LNG z Bliskiego Wschodu – regionu odpowiadającego za znaczącą część światowego eksportu – tylko pogłębia niepewność.

Na szczęście dla Europy pojawiają się też czynniki stabilizujące. Jednym z nich jest zwiększona podaż LNG z Australii. Zakład Wheatstone LNG, należący do Chevron, wrócił do pełnej produkcji po poważnej awarii spowodowanej ekstremalnymi warunkami pogodowymi.

Naprawy – jak przyznają przedstawiciele firmy – były skomplikowane i czasochłonne. Uszkodzenia infrastruktury po cyklonie wymagały szeroko zakrojonego programu technicznego, ale jego zakończenie oznacza powrót istotnych wolumenów gazu na rynek.

To jednak tylko częściowa ulga. Globalne dostawy LNG nadal pozostają napięte, a brak eksportu z Bliskiego Wschodu – szacowany nawet na jedną piątą światowej podaży – utrzymuje presję cenową.

Obecna sytuacja pokazuje jedno: rynek gazu wciąż pozostaje silnie uzależniony od polityki i wydarzeń poza Europą. Nawet pojedyncze decyzje czy konflikty w odległych regionach potrafią w ciągu kilku dni przełożyć się na rachunki za energię na naszym kontynencie.