Ucieczka do Warszawy. Prowincja się wyludnia, eksperci alarmują

Najnowsze badania demograficzne socjologów z Uniwersytetu Łódzkiego pokazują jednoznacznie: to właśnie Warszawa jest dziś najsilniejszym magnesem dla młodych Polaków. W ciągu 20 lat liczba osób, które jako dzieci mieszkały w innym regionie, a jako trzydziestolatki wybrały stolicę, wzrosła aż o 127,5 proc. – to najwyższy wynik w Polsce.

Dr hab. Piotr Szukalski z Instytutu Socjologii UŁ, prezentując raport porównujący dane z lat 2004 i 2024, podkreśla, że polska demografia coraz wyraźniej opiera się na kilku metropoliach. Warszawa, wraz z otaczającym ją obszarem metropolitalnym, z roku na rok umacnia pozycję, wchłaniając młodych mieszkańców mniejszych miast i wsi.

Warszawa i jej przedmieścia rosną kosztem reszty kraju

Badacze analizowali dwie grupy: dzieci w wieku 10–14 lat oraz tych samych ludzi 20 lat później. Wyniki są jednoznaczne: pięć województw – mazowieckie, pomorskie, dolnośląskie, małopolskie i wielkopolskie – zyskało młodych mieszkańców, podczas gdy wiele innych regionów traci ich masowo.

– Największe metropolie wysysają z regionów to, co najlepsze: energię, ambicje i kapitał młodych ludzi – mówi prof. Szukalski. Najsilniej robi to stolica, a za nią Wrocław i Kraków. Dopiero później pojawiają się inne silne miasta, jak Gdańsk, Rzeszów czy Poznań.

Rosną nie tylko same miasta, lecz także otaczające je gminy – szczególnie aglomeracja warszawska, gdzie niższe ceny mieszkań i łatwy dojazd do pracy przyciągają tysiące nowych mieszkańców.

Druga strona medalu: peryferia Polski w demograficznej zapaści

Gdy Warszawa i inne duże miasta młodnieją, wiele powiatów – zwłaszcza wzdłuż tzw. ściany wschodniej i na krańcach województw – wyludnia się w dramatycznym tempie. Powiaty krasnostawski, hrubieszowski czy bartoszycki straciły już 36–38 proc. swoich młodych mieszkańców. Wielu z nich wybrało właśnie stolicę.

Depopulacja nie dotyczy jednak tylko wschodu. Regres demograficzny widać we wszystkich częściach kraju oddalonych od dużych ośrodków.

Kielce – największy przegrany, Warszawa – największy beneficjent

Najtrudniejsza sytuacja dotyczy obecnie województwa świętokrzyskiego, które straciło najwięcej młodych ludzi. Nawet same Kielce – mimo że przyciągają młodzież z okolic – nie są w stanie konkurować ze stolicą. Znaczna część młodych kielczan ostatecznie i tak przenosi się do Warszawy lub Krakowa.

Miasta, które zyskują i tracą

Największe wzrosty liczby młodych (30–34 lata w 2024 r.):

• Warszawa – 127,5%

  Reklama

• Wrocław – 127,4%

• Kraków – 126,6%

• Gdańsk – 93,4%

• Rzeszów – 93%

• Poznań – 87,9%

Powiaty i miasta, które wyludniają się najszybciej:

• Przemyśl: –34%

• Włocławek: –27,2%

• Konin: –27,7%

• pow. hrubieszowski: –38%

• pow. bartoszycki: –37%

• pow. krasnostawski: –36%

Kobiety wyjeżdżają częściej – i najczęściej do Warszawy

Badania pokazują, że młode kobiety są znacznie bardziej mobilne niż mężczyźni. Efekt? W największych miastach, zwłaszcza w Warszawie, jest już 15–20 proc. więcej kobiet niż mężczyzn w wieku około 30 lat. Z kolei obszary peryferyjne stają się coraz bardziej „samczymi wyspami”.

red./PAP