„To już koniec”. Rząd wprowadza zakaz telefonów dla uczniów

Jeszcze kilka lat temu widok uczniów z telefonami w dłoniach nikogo nie dziwił. Smartfony stały się stałym elementem szkolnych korytarzy, przerw, a często także samych lekcji. Teraz rząd chce to zmienić systemowo. We wtorek przyjęto projekt nowelizacji prawa oświatowego, który zakłada wprowadzenie zakazu korzystania z telefonów komórkowych w szkołach podstawowych od 1 września 2026 roku. Nowe przepisy obejmą zarówno placówki publiczne, jak i niepubliczne.

Projekt zakłada, że uczniowie szkół podstawowych nie będą mogli korzystać nie tylko z telefonów komórkowych, ale również z innych urządzeń umożliwiających komunikację, nagrywanie dźwięku czy rejestrowanie obrazu. Zakaz ma obowiązywać przez cały czas pobytu ucznia w szkole — zarówno podczas zajęć, jak i na przerwach. Obejmie także zajęcia organizowane poza budynkiem szkoły, na przykład wyjścia edukacyjne czy lekcje terenowe.

Rząd przewidział jednak kilka wyjątków. Telefon będzie można wykorzystać za zgodą nauczyciela, jeśli będzie to związane z realizacją programu nauczania, sprawdzeniem wiedzy albo koniecznością pilnego kontaktu z rodzicem. Dodatkowe możliwości przewidziano dla uczniów ze szczególnymi potrzebami zdrowotnymi lub wynikającymi z niepełnosprawności. W sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia zakaz również nie będzie obowiązywał.

Co istotne, nowe przepisy nie obejmą szkolnych wycieczek ani internatów. W tych przypadkach decyzje dotyczące zasad korzystania z urządzeń pozostaną po stronie samych szkół.

Nowelizacja nie narzuca jednego modelu przechowywania telefonów. Każda szkoła będzie mogła wypracować własne rozwiązania wspólnie z nauczycielami, rodzicami i uczniami. Chodzi między innymi o to, gdzie i w jaki sposób dzieci będą odkładać urządzenia podczas zajęć oraz jak zapewnić przy tym poszanowanie prywatności uczniów.

W przypadku złamania zakazu szkoły będą mogły stosować środki przewidziane w statutach i przepisach prawa oświatowego. W praktyce oznacza to przede wszystkim działania wychowawcze, upomnienia, kontrakty z uczniem czy obniżenie oceny z zachowania.

Projekt daje również możliwość wprowadzania podobnych ograniczeń w szkołach ponadpodstawowych. Tam jednak decyzje mają zapadać indywidualnie i być wpisywane do statutów konkretnych placówek.

Po wtorkowym posiedzeniu rządu ministra edukacji Barbara Nowacka podkreślała, że zmiany są odpowiedzią na oczekiwania nauczycieli. Jak zaznaczyła, szkoły od dawna sygnalizowały potrzebę stworzenia jasnych regulacji, na które pedagodzy mogliby się powoływać w codziennej pracy.

Według danych resortu już dziś ponad połowa szkół w Polsce stosuje różnego rodzaju ograniczenia dotyczące używania telefonów. Z badań cytowanych przez Ministerstwo Edukacji wynika również, że zdecydowana większość społeczeństwa popiera wprowadzenie takiego rozwiązania na poziomie ustawowym.

Szefowa MEN zwróciła jednocześnie uwagę, że problem nadmiernego korzystania z telefonów nie kończy się wraz z ostatnim dzwonkiem. Jak podkreśliła, największe wyzwania zaczynają się po powrocie dzieci do domu, kiedy czas spędzany przed ekranami gwałtownie rośnie. Zaapelowała do rodziców o większą kontrolę nad tym, w jaki sposób dzieci korzystają z urządzeń mobilnych poza szkołą.

Nowe przepisy mają wejść w życie 1 września 2026 roku. Szkoły dostaną dodatkowe dwa miesiące — do końca października — na dostosowanie statutów i przygotowanie szczegółowych zasad obowiązujących w placówkach.

Resort edukacji podkreśla, że zakaz korzystania z telefonów to tylko jeden z elementów szerszych zmian planowanych w systemie oświaty. Równolegle od przyszłego roku szkolnego mają zostać wzmocnione treści związane z higieną cyfrową, edukacją medialną i świadomym korzystaniem z nowych technologii. Tematy te pojawią się zarówno w ramach reformy podstaw programowych „Kompas Jutra”, jak i nowego przedmiotu — edukacji zdrowotnej.