Ten pestycyd miał zniknąć. Zamiast tego uszkadza mózgi naszych dzieci

Prenatalna ekspozycja na chloropiryfos – środek owadobójczy z grupy fosforoorganicznych – powoduje trwałe zmiany w strukturze mózgu oraz pogorszenie sprawności ruchowej u dzieci i nastolatków. Takie wnioski zaprezentowano na łamach czasopisma „JAMA Neurology”.

Badania przeprowadzili naukowcy z Columbia University Mailman School of Public Health, Children's Hospital Los Angeles oraz Keck School of Medicine Uniwersytetu Południowej Kalifornii. Obejmowały one 270 dzieci urodzonych w Nowym Jorku w rodzinach latynoskich i afroamerykańskich. U wszystkich tuż po narodzinach stwierdzono wykrywalne stężenia chloropiryfosu we krwi pępowinowej.

Między 6. a 14. rokiem życia uczestnicy przeszli badania obrazowe mózgu oraz testy sprawności motorycznej. Wyniki wskazały jednoznaczną zależność: im wyższy poziom ekspozycji na substancję w życiu płodowym, tym większe różnice w budowie i funkcjonowaniu mózgu, a także gorsze osiągnięcia w testach ruchowych.

– Zaburzenia w tkance mózgowej i metabolizmie, które zaobserwowaliśmy po prenatalnym narażeniu na ten insektycyd, były zaskakująco rozległe. Inne środki z tej samej grupy prawdopodobnie powodują podobne skutki, dlatego kobiety w ciąży oraz małe dzieci należy szczególnie chronić w okresie intensywnego rozwoju mózgu – zaznaczył dr Bradley Peterson, współautor publikacji.

Chloropiryfos (CPF) jeszcze do niedawna był powszechnym środkiem owadobójczym. W Unii Europejskiej obowiązuje jego całkowity zakaz od 2020 r., co oznacza, że nie może być legalnie stosowany ani w rolnictwie, ani w warunkach domowych.

Inaczej jest w Stanach Zjednoczonych – zakaz dotyczy jedynie użytku domowego (od 2001 r.), natomiast środek wciąż jest dopuszczony w rolnictwie, m.in. przy uprawach zbóż i warzyw.

Pomimo zakazu w UE chloropiryfos wciąż bywa wykrywany w nielegalnie stosowanych preparatach. Kontrola Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa z 2023 r. wykazała jego obecność w kilku próbkach, a dochodzenie Europolu potwierdziło przypadki nielegalnego obrotu zakazanymi pestycydami w krajach unijnych. W 2023 r. słowackie Ministerstwo Rolnictwa zakazało również sprzedaży zmagazynowanego ukraińskiego zboża z powodu wykrycia chloropiryfosu.

Jak podkreślają naukowcy, kontakt z tą substancją nadal jest możliwy – szczególnie wśród rolników i mieszkańców terenów wiejskich, gdzie może się ona rozprzestrzeniać wraz z pyłem unoszącym się znad pól uprawnych.

– Takie poziomy narażenia wciąż zagrażają kobietom w ciąży, ich nienarodzonym dzieciom oraz pracownikom rolnym. Dlatego konieczne jest dalsze monitorowanie ekspozycji w najbardziej wrażliwych grupach – podsumowali badacze.

red./PAP