Szkoła bez „godzin czarnkowych”. Co w zamian?

1 września 2025 r. wszedł w życie pakiet reform w systemie edukacji. Uczniowie poznają dwa nowe przedmioty – edukację obywatelską (zastąpi „historię i teraźniejszość”) oraz edukację zdrowotną (w miejsce „wychowania do życia w rodzinie”). Dojdzie także do zmian w podstawie programowej WF, ograniczenia lekcji religii do jednej godziny tygodniowo oraz likwidacji tzw. „godzin czarnkowych”.

Nowe przedmioty w szkołach

Edukacja obywatelska ma być prowadzona w szkołach ponadpodstawowych i obejmie stopniowo kolejne roczniki. Edukacja zdrowotna, zaplanowana dla klas IV–VIII szkół podstawowych oraz szkół ponadpodstawowych, ma dotyczyć zdrowia fizycznego, psychicznego, społecznego i środowiskowego. W roku szkolnym 2025/2026 zajęcia te będą nieobowiązkowe – rodzice i uczniowie mogą z nich zrezygnować do 25 września.

Religia i WF w nowej formule

Religia i etyka od września odbywać się będą w wymiarze jednej godziny tygodniowo – na pierwszej lub ostatniej lekcji w planie. Zmieni się również program wychowania fizycznego: większy nacisk położono na aktywność ruchową na świeżym powietrzu oraz wprowadzono coroczne testy sprawnościowe. W szkołach ponadpodstawowych pojawi się także moduł przygotowujący do testów sprawnościowych wymaganych w służbach mundurowych.

Koniec „godzin czarnkowych”

Zlikwidowane zostają tzw. „godziny dostępności” wprowadzone w 2022 r. przez Przemysława Czarnka. Była to dodatkowa godzina tygodniowo, w której nauczyciel musiał być do dyspozycji uczniów i rodziców.

Ferie zimowe i nowe kierunki kształcenia

Od nowego roku szkolnego ferie zimowe odbędą się w trzech, a nie w czterech terminach – zmienia się podział województw na grupy. Ponadto do klasyfikacji zawodów wprowadzono nowy kierunek: technik gospodarki nieruchomościami.

Matura z języka ukraińskiego

Wiosną 2026 r. po raz pierwszy zostanie przeprowadzony pisemny egzamin maturalny z języka ukraińskiego jako języka obcego, dostępny dla wszystkich maturzystów.

Nauczyciele – nowe przepisy

Zmiany obejmą także przepisy dotyczące zatrudnienia i wynagrodzeń nauczycieli. Skrócony zostanie okres zatrudnienia na czas określony dla osób bez stopnia awansu zawodowego (z dwóch do jednego roku). Uporządkowano też zasady rozliczania godzin ponadwymiarowych i zastępstw. Przywrócono możliwość powierzenia stanowiska dyrektora szkoły bez konkursu.

Od września wygasają przepisy pozwalające nauczycielom pobierającym świadczenia kompensacyjne na pracę w szkołach w związku z napływem dzieci z Ukrainy po rosyjskiej agresji w 2022 r.

red./PAP