Samorządy na skraju zapaści!

Zamiast punktowych podwyżek – całościowa zmiana zasad wynagradzania. Takie stanowisko przedstawił Związek Gmin Wiejskich RP, krytycznie oceniając rządową propozycję wzrostu minimalnych stawek płac w jednostkach samorządu terytorialnego o ok. 3 proc. Zdaniem samorządowców, bez głębokich zmian strukturalnych obecny projekt nie odpowiada na realne problemy kadrowe i finansowe JST.

W opublikowanym stanowisku ZGW RP wskazuje, że projekt rozporządzenia przygotowany przez Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej ogranicza się wyłącznie do korekty minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego. Przykładowo, w pierwszej kategorii zaszeregowania płaca ma wzrosnąć z 4666 zł do 4806 zł, a w pozostałych kategoriach – o około 3 proc. W ocenie gmin wiejskich jest to działanie fragmentaryczne, które nie rozwiązuje systemowych niedoskonałości obowiązującego modelu płac.

Jak podkreślają przedstawiciele ZGW RP, skuteczny system wynagrodzeń powinien obejmować całą ścieżkę kariery zawodowej – od pracowników rozpoczynających pracę w samorządzie po doświadczonych specjalistów o wysokich kwalifikacjach i dużej odpowiedzialności. Bez takiego podejścia trudno mówić o realnej motywacji, stabilności zatrudnienia czy profesjonalizacji kadr.

Samorządowcy akcentują, że tylko kompleksowa reforma, wypracowana wspólnie przez stronę rządową i samorządową, może zapewnić trwałość zatrudnienia w JST oraz równy dostęp mieszkańców do wysokiej jakości usług publicznych – niezależnie od regionu kraju.

Pięć filarów nowego systemu płac

Związek Gmin Wiejskich RP proponuje, aby nowy model wynagradzania pracowników samorządowych opierał się na pięciu kluczowych założeniach:

• objęciu reformą całej struktury zatrudnienia oraz ścieżek kariery w JST,

• powiązaniu poziomu wynagrodzeń z kompetencjami, doświadczeniem i zakresem odpowiedzialności,

  Reklama

• ograniczeniu regionalnych dysproporcji płacowych między jednostkami samorządu terytorialnego,

• zapewnieniu samorządom stabilnych i adekwatnych źródeł finansowania zmian płacowych,

• wzmocnieniu profesjonalizacji kadr oraz jakości świadczonych usług publicznych.

Według ZGW RP utrzymywanie niespójnych i nieadekwatnych systemów wynagrodzeń skutkuje odpływem wykwalifikowanych pracowników, rosnącą rotacją kadr oraz nadmiernym obciążeniem osób pozostających w zatrudnieniu. W efekcie spada jakość usług publicznych, a samorządy coraz słabiej konkurują o specjalistów z sektorem prywatnym i administracją rządową.

„Profesjonalizacja kadr samorządowych musi iść w parze z realnym wsparciem finansowym. Same korekty tabel minimalnych stawek, bez zagwarantowania JST stabilnych źródeł finansowania, prowadzą do dalszego spłaszczania wynagrodzeń i osłabienia ich funkcji motywacyjnej” – podkreślono w stanowisku.

Dane GUS: duże różnice regionalne

Z danych zawartych w „Roczniku Statystycznym Pracy 2025”, opublikowanym przez Główny Urząd Statystyczny, wynika, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w administracji JST w 2024 r. wyniosło 8516,11 zł, co oznacza wzrost o 1108,44 zł rok do roku.

Najwyższe średnie płace odnotowano w województwie mazowieckim – 9342,97 zł. Wysokie poziomy wynagrodzeń występowały także w województwach: dolnośląskim (8996,87 zł), pomorskim (8735,46 zł) i opolskim (8663,90 zł). Najniższe przeciętne wynagrodzenia zanotowano natomiast w województwach: lubelskim (7651,01 zł), świętokrzyskim (7752,78 zł) oraz kujawsko-pomorskim (7904,99 zł).

Zdaniem samorządów tak wyraźne różnice regionalne tylko potwierdzają potrzebę głębokiej i spójnej reformy systemu płac w administracji samorządowej.

red./PAP