"Mazowsze" – duma Polski, która od 75 lat zachwyca świat!

Tysiące koncertów, setki tournée i nieprzerwane 75 lat na scenie. Zespół „Mazowsze” świętuje jubileusz swojego istnienia – od dekad zachwyca publiczność w kraju i za granicą, będąc nie tylko ambasadorem polskiej kultury, lecz także żywym pomnikiem tradycji. Jak narodziła się legenda, którą Jerzy Waldorff nazwał „perłą w koronie Rzeczypospolitej”?

Narodziny legendy

6 listopada 1950 roku na scenie Teatru Polskiego w Warszawie zabrzmiały pierwsze dźwięki premierowego programu Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”. Był to finał dwóch lat intensywnych przygotowań i prób, zwieńczenie wizji Tadeusza Sygietyńskiego i Miry Zimińskiej-Sygietyńskiej – duetu, który na zawsze odmienił oblicze polskiego folkloru.

Zespół powstał w 1948 roku z inicjatywy Sygietyńskiego – kompozytora i muzyka – oraz jego żony Miry, znanej aktorki i śpiewaczki. Oficjalne zatwierdzenie działalności przez Ministerstwo Kultury i Sztuki nadało przedsięwzięciu rangę narodową. Siedzibą zespołu stał się pałac w Karolinie pod Warszawą – do dziś serce „Mazowsza”, tętniące muzyką i tańcem.

Misja: ocalić tradycję

Twórcy „Mazowsza” postawili sobie jasny cel – zachować i przekazać następnym pokoleniom bogactwo polskiej kultury ludowej. „W dziele tworzenia »Mazowsza« przyświecał im cel ocalenia od zapomnienia kultury i tradycji polskich wsi i miasteczek” – czytamy na stronie zespołu.

Sygietyński i Zimińska-Sygietyńska podróżowali po całej Polsce, badając lokalne zwyczaje i muzykę. On zbierał melodie ludowe i odkrywał młode talenty, ona wyszukiwała autentyczne stroje i rekwizyty. Ich praca była kontynuacją dzieła Oskara Kolberga, wybitnego etnografa i muzykologa, którego pasja do dokumentowania folkloru stała się inspiracją dla założycieli zespołu.

Już pierwsze występy „Mazowsza” – z repertuarem pieśni i tańców z regionów opoczyńskiego, kurpiowskiego i mazowieckiego – zachwycały autentycznością i barwnością.

Od Warszawy po świat

Po warszawskiej premierze zespół błyskawicznie zdobył serca publiczności w całym kraju. W 1951 roku rozpoczął międzynarodową karierę, występując najpierw w Związku Radzieckim, a trzy lata później – we Francji. Wkrótce „Mazowsze” zachwyciło publiczność również w Stanach Zjednoczonych.

Z każdym rokiem repertuar zespołu poszerzał się o pieśni i tańce z kolejnych regionów Polski, a także o utwory religijne i patriotyczne. Przez ponad siedem dekad „Mazowsze” dało tysiące koncertów, odbyło ponad 300 tournée zagranicznych i odwiedziło 53 kraje.

„Jerzy Waldorff nazwał »Mazowsze« perłą w koronie Rzeczypospolitej. To określenie najpełniej oddaje znaczenie zespołu, który od 75 lat porywa publiczność na całym świecie, pełniąc zaszczytną funkcję ambasadora polskiej kultury” – przypominają jego członkowie.

Dziedzictwo Miry Zimińskiej-Sygietyńskiej

Rok 1955 przyniósł dramatyczny zwrot – zmarł Tadeusz Sygietyński. Kierownictwo zespołu przejęła jego żona Mira, która przez następne cztery dekady utrzymała wysoki poziom artystyczny i tchnęła w „Mazowsze” nową energię. Prowadziła zespół aż do swojej śmierci w 1997 roku, stając się jedną z najważniejszych postaci w historii polskiej kultury.

Po jej odejściu „Mazowsze” przeżywało trudny okres – kryzys kadrowy, organizacyjny i finansowy. Zespół wymagał odbudowy. „Dziś, pozostając wierni idei twórców, poszerzamy repertuar o widowiska muzyczne dla dorosłych – takie jak opera narodowa Krakowiacy i górale, Betlejem polskie czy Pielgrzym do muzyki Stanisława Moniuszki” – mówi Jacek Boniecki, obecny dyrektor zespołu.

„Mazowsze” dziś – tradycja i nowoczesność

Obecnie zespół liczy około 170 artystów: tancerzy, chórzystów i muzyków. W jego programie znajdują się utwory z ponad 40 regionów Polski, a także nowatorskie projekty, m.in. Symfonia narodów. Pieśni Europy – suita złożona z 27 pieśni państw Unii Europejskiej, przygotowana z okazji zakończenia polskiej prezydencji w Radzie UE.

„Pracujemy też nad premierą opartą na muzyce Feliksa Nowowiejskiego” – zapowiada dyrektor Boniecki.

Zespół nie zapomina o najmłodszych widzach. Dla dzieci i młodzieży przygotowuje spektakle edukacyjne oparte na tańcach ludowych i narodowych, wzbogacone o elementy dramaturgii i zabawy.

„Mazowsze” w filmie i popkulturze

Zespół od lat obecny jest nie tylko na scenach koncertowych, ale i na ekranach. W jego składzie śpiewała m.in. Irena Santor (1951–1959), późniejsza gwiazda polskiej estrady. W 1963 roku „Mazowsze” pojawiło się w komedii Stanisława Barei Żona dla Australijczyka, a w 1999 roku zatańczyło poloneza w filmie Andrzeja Wajdy Pan Tadeusz.

W 2018 roku zespół ponownie trafił na wielki ekran – w nagradzanej Zimnej wojnie Pawła Pawlikowskiego, której fabuła inspirowana była właśnie historią „Mazowsza”.

Źrodło: rmf24