Lek bez recepty, który uleczy Twoją duszę. I jest na wyciągnięcie ręki

Coraz więcej specjalistów podkreśla, że muzea mogą stać się ważnym elementem wspierającym zdrowie psychiczne i społeczne. Odpowiednio zaprojektowana przestrzeń, różnorodny program edukacyjny i artystyczny oraz atmosfera sprzyjająca wyciszeniu sprawiają, że wizyta w muzeum może realnie wpływać na dobrostan – zwłaszcza osób mierzących się z chorobą i długotrwałym stresem.

Dr Dagmara Stanosz, kuratorka projektów interdyscyplinarnych i panelistka I Śląskiej Konferencji Interdyscyplinarnej, zwraca uwagę, że myślenie o muzeach zmienia się: przestają być jedynie miejscami prezentacji sztuki. – Postrzegamy je jako przestrzenie o szerokich funkcjach społecznych: miejsca, które sprzyjają relaksacji, spotkaniu, wytchnieniu i budowaniu dobrostanu psychosomatycznego – podkreśliła w rozmowie z PAP.

Jak wyjaśniła, choć muzea nie prowadzą terapii w sensie klinicznym, mogą oferować działania wspierające. Łagodna sensoryka, kontakt ze sztuką, poczucie bezpieczeństwa i możliwość uczestnictwa w warsztatach arteterapeutycznych tworzą środowisko, które pomaga regulować emocje, redukuje lęk i ułatwia powrót do równowagi. – Kluczowe jest, by te działania powstawały przy współpracy psychologów, lekarzy, edukatorów i projektantów. Tylko wtedy odpowiedzą na rzeczywiste potrzeby odbiorców – dodała.

W kontekście wsparcia psychoonkologicznego takie podejście nabiera szczególnego znaczenia. Osoby chorujące często mierzą się z przeciążeniem psychicznym, izolacją i przewlekłym stresem. Alternatywne przestrzenie – inne niż szpitale czy gabinety – mogą być dla nich ważnym miejscem regeneracji. Dlatego coraz częściej mówi się o „muzeum na receptę”, czyli włączaniu instytucji kultury w holistyczne modele opieki zdrowotnej.

Zdaniem specjalistów oferta wspierająca powinna być dostępna zarówno na miejscu, jak i w formach zdalnych. Nie każdy pacjent może uczestniczyć w wydarzeniach stacjonarnie, dlatego równie istotne są rozwiązania cyfrowe, które pozwalają obcować ze sztuką na własnych zasadach i we własnym tempie.

Podczas konferencji „I Ty możesz pokonać raka” podkreślano, że skuteczna opieka nad pacjentem onkologicznym obejmuje nie tylko leczenie medyczne, ale też troskę o zdrowie psychiczne, poczucie sprawczości i budowanie wewnętrznych zasobów. Dlatego w programie wydarzenia znalazły się m.in. elementy arteterapii, które – niezależnie od miejsca realizacji – pomagają chorym odzyskać poczucie równowagi i normalności.

red./PAP