Koniec z potykaniem się w samym centrum

Między dworcami Warszawa Centralna i Warszawa Śródmieście ma powstać nowa, reprezentacyjna przestrzeń piesza. Miasto zapowiada przebudowę jednego z najbardziej obleganych fragmentów śródmieścia – dziś znanego raczej z nierównego chodnika niż miejskiej elegancji. W miejscu problematycznego przejścia pojawi się kamienna nawierzchnia, więcej zieleni i elementy małej architektury. Inwestycja ma kosztować około pięciu milionów złotych, a jej realizacja powinna rozpocząć się jeszcze w tym roku.

Dla wielu warszawiaków i przyjezdnych to codzienna droga między dworcami, metrem i Pałacem Kultury i Nauki. Trudno jednak nazwać ją wygodną. Nawierzchnia pasażu od lat pozostaje mozaiką z kostki brukowej i płyt chodnikowych, które nie tworzą równej powierzchni. Różnice wysokości sięgające kilku centymetrów sprawiają, że przejście z walizką czy wózkiem bywa prawdziwym wyzwaniem.

Problem jest tym bardziej widoczny, że chodzi o jedną z najbardziej ruchliwych tras pieszych w centrum stolicy. Pasaż stanowi naturalne przedłużenie tzw. „patelni” przy stacji metra Centrum i prowadzi w stronę dwóch kluczowych dworców kolejowych. Codziennie przemierzają go tysiące ludzi – od mieszkańców po turystów i podróżnych z walizkami.

O konieczności przebudowy tego miejsca mówiło się od dawna, jednak przez lata inwestycja była odkładana. Zarządzająca terenem spółka Pałac Kultury i Nauki tłumaczyła wcześniej, że sensowniej będzie poczekać na planowaną modernizację linii średnicowej przebiegającej pod placem.

Problem w tym, że kolejowa inwestycja wciąż się przesuwa. Według ostatnich zapowiedzi PKP prace przy linii średnicowej mogą rozpocząć się dopiero około 2031–2032 roku. Władze Warszawy uznały więc, że dalsze czekanie nie ma sensu.

Dlatego projekt przebudowy pasażu między „patelnią” a ulicą Emilii Plater przejmie Zarząd Dróg Miejskich. Po wyłonieniu wykonawcy w przetargu roboty mają potrwać około czterech miesięcy.

Główna część przejścia – Pasaż Szymborskiej – zyska zupełnie nową, kamienną nawierzchnię, kolorystycznie nawiązującą do historycznego charakteru tej przestrzeni. Równoległy Pasaż Iłłakowiczówny zostanie przystosowany również do ruchu rowerowego. Około trzystumetrowy odcinek umożliwi rowerzystom wygodny przejazd między ulicami Marszałkowską a Emilii Plater.

Projekt zakłada także uporządkowanie przestrzeni wokół wejścia do Kinoteki. Odtworzony zostanie historyczny zegar słoneczny, a wzdłuż pasażu pojawią się ławki, pergole i inne elementy małej architektury. Pergole zostaną obsadzone pnączami – między innymi pachnącą winoroślą i milinem.

Jednym z najważniejszych elementów projektu ma być zwiększenie ilości zieleni w tej części śródmieścia. W miejscu, które dziś zdominowane jest przez beton i kamień, pojawią się krzewy, byliny i ozdobne trawy.

Planowane jest również posadzenie czterdziestu nowych drzew. Wśród nich znajdą się między innymi klony Freemana oraz lipy holenderskie. Tam, gdzie warunki techniczne – związane z przebiegiem infrastruktury podziemnej – nie pozwalają na duże drzewa, pojawią się mniejsze, wielopienne formy, takie jak parocje perskie czy ozdobne wiśnie odmiany „The Bride”.

Dzięki tzw. rozpłytowaniu terenu powierzchnia biologicznie czynna zwiększy się o około 800 metrów kwadratowych. Urzędnicy zapowiadają, że dobór roślin ma sprawić, by przestrzeń była atrakcyjna przez większą część roku – nie tylko w środku lata.

Choć oficjalne nazwy pasaży nawiązują do poetek – Wisławy Szymborskiej i Kazimiery Iłłakowiczówny – w materiałach miejskich coraz częściej pojawia się określenie „Aleja Centralna”. Niewykluczone, że podobnie jak w przypadku Placu Centralnego na Placu Defilad stanie się ono potoczną nazwą nowej, reprezentacyjnej przestrzeni w samym sercu Warszawy.