Instytut De Republica przyznał nagrody za wybitne osiągnięcia naukowe

Wśród laureatów Nagrody Instytutu De Republica (IDR) za wybitne osiągnięcia naukowe znaleźli się historyk prof. Andrzej Nowak, filozof dr Tomasz Herbich oraz socjolog Krzysztof Kosela. Jest to drugie przyznanie nagród IDR dla specjalistów z obszaru nauk społecznych i humanistycznych.

Wśród laureatów Nagrody Instytutu De Republica (IDR) za wybitne osiągnięcia naukowe znaleźli się historyk prof. Andrzej Nowak, filozof dr Tomasz Herbich oraz socjolog Krzysztof Kosela. Jest to drugie przyznanie nagród IDR dla specjalistów z obszaru nauk społecznych i humanistycznych.

Dyrektor Instytutu de Republica prof. Andrzej Przyłębski powiedział, że nagroda przyznawana najlepszym naukowcom powstała w wyniku przekonania, że w Polsce brakuje nagród honorujących osiągnięcia naukowe. „Artyści, aktorzy i pisarze są wręcz rozpieszczani liczbą nagród o które mogą się ubiegać. Najwyższy czas zatroszczyć się o naukowców. Instytut de Republica chce do tego celu wnieść swój ważny wkład” – powiedział. Dodał, że na tle innych nagród przyznawanych badaczom nagroda IDR jest przyznawana wyłącznie w kategoriach społecznych i humanistycznych. Przy okazji swojego wystąpienia prof. Przyłębski wymienił również inne najważniejsze kierunki badań działalności IDR w ciągu minionych niemal trzech lat, między innymi publikacje naukowe, konferencje naukowe i wystawy.

Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Marek Kuchciński powiedział, że przyznawane przez IDR nagrody są formą docenienia tych „ludzi nauki, którzy starają się zachęcać do spojrzenia na świat i zrozumienia go”. Dodał, że nagrody są również dowodem na to, że we współczesnym świecie ranga nauk społecznych i humanistycznych nie spada i nie stoją one na przegranej pozycji wobec nauk ścisłych. „Wszystko bowiem zaczyna się od człowieka. To człowiek w naszym systemie wartości jest centrum” – podkreślił.

Wyróżnienia zostały wręczone w czterech kategoriach: nauki humanistyczne, nauki społeczne, za całokształt dorobku naukowego oraz za działalność na międzynarodowej arenie naukowej.

W dziedzinie nauk humanistycznych przyznano dwie nagrody ex aequo. Za badania orientalistyczne w dziedzinach: buddologii, indologii, sanskrytu buddyjskiego i historii buddyzmu na Dalekim Wschodzie wyróżniono dr hab. Katarzynę Marciniak z Uniwersytetu Warszawskiego. Drugim laureatem w tej kategorii został historyk filozofii polskiej i rosyjskiej, teologii biblijnej, filozofii religii, znawca polskiego romantyzmu dr Tomasz Herbich.

Za osiągnięcia w dziedzinie nauk społecznych nagrodę otrzymała dr hab. Joanna Smogorzewska z Wydziału Pedagogicznego UW, badaczka rozwoju intelektualnego we wczesnym dzieciństwie.

Laureatem nagrody za osiągnięcia w działalności międzynarodowej został dr Leszek Gardela, archeolog wczesnego średniowiecza, badacz wierzeń przedchrześcijańskich oraz stosunków między ludnością skandynawską i słowiańską, autor monografii „Scandinavian Amulets in Viking Age Poland”, „(Magic) Staffs in the Viking Age”, „Magia, kobiety i śmierć w świecie wikingów” i ponad stu pięćdziesięciu artykułów opublikowanych w czasopismach naukowych i pracach zbiorowych.

Instytut de Republica przyznał także dwie nagrody za całokształt twórczości w dziedzinach nauk humanistycznych i społecznych. „Kapituła wybrała najwybitniejszego żyjącego polskiego historyka” – powiedział dr hab. Richard Butterwick-Pawlikowski uzasadniając nagrodę dla profesora Andrzeja Nowaka. Podkreślił, że laureat jest nie tylko badaczem kluczowych zagadnień z dziejów historii politycznej i historii idei, ale również wybitnym popularyzatorem historii, który dociera do szerokiego kręgu czytelników. „Znawcy podziwiają w pracach Andrzeja Nowaka wybitne rzemiosło historyka, a także dotykanie głębszego poziomu refleksji. Swobodnie porusza się na pograniczu filozofii, literatury i stosunków międzynarodowych” – zauważył. Dodał, że w dziełach Nowaka widoczna jest także fascynacja laureata „polską tradycją republikańską wywodzącą się z antyku” a laureat służy Polsce „pro bono Reipublicae”.

Do słów Butterwicka-Pawlikowskiego nawiązał prof. Andrzej Nowak. Dziękując za nagrodę przypomniał, że w tym roku przypada osiemsetna rocznica śmierci biskupa Wincentego Kadłubka. „To jest mistrz wszystkich tych, którzy zajmują się historią Polski i Rzeczpospolitą mają w swoim sercu. To on napisał, że Rzeczpospolita jest matką jej obywateli i że ich przemyślnością i dzielnością nie da się pożreć żadnemu samożercy” – powiedział. Dodał, że Instytutowi de Republica życzy, aby pełnił misję sprzeciwiania się „samożercom”.

Drugą nagrodę za całokształt twórczości odebrał socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego dr hab. Krzysztof Kosela, specjalista metodologii badań społecznych, badacz socjologii religii i młodzieży. Dziękując za nagrodę powiedział, że jest to podsumowanie prawie 50 lat prowadzonych przez niego badań.

Wszyscy laureaci otrzymali statuetkę zaprojektowaną przez Macieja Zychowicza oraz nagrody pieniężne. Każda z nagrodzonych osób będzie miała możliwość wydania własnej publikacji w Wydawnictwie Instytutu De Republica w ciągu dwóch lat od otrzymania nagrody. Wyróżnienia przyznaje kapituła pod przewodnictwem prof. Genowefy Grabowskiej. W tegorocznej rywalizacji wzięło udział 70 badaczy.

Instytut De Republica został powołany na mocy zarządzenia nr 12 Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 lutego 2021 r. Głównym celem jego działalności jest promocja i popularyzacja polskiej nauki w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych, wytworzenie mechanizmów i kapitału społecznego, który organizowałby się wokół idei państwowości oraz uwolnienie potencjału polskiej nauki w tych obszarach.

red./PAP (Michał Szukała)