Dobre samopoczucie może chronić pamięć. Nowe badania z Wielkiej Brytanii

Lepsze samopoczucie może zmniejszać ryzyko utraty pamięci w średnim wieku – wynika z badania opublikowanego w recenzowanym czasopiśmie Aging & Mental Health. Przez 16 lat naukowcy z University College London obserwowali 10 760 osób powyżej 50. roku życia, analizując związek między dobrostanem psychicznym a funkcjami pamięci.

Lepsze samopoczucie – lepsza pamięć

Uczestnicy badania byli co dwa lata oceniani pod kątem samopoczucia i zdolności pamięciowych – w sumie dziewięciokrotnie. Wyniki pokazały, że osoby deklarujące lepszy dobrostan psychiczny osiągały wyższe wyniki w testach pamięci. Częściej czuły też, że mają kontrolę nad swoim życiem, są niezależne i mogą podejmować własne decyzje.

Analiza przeprowadzona przez 15 ekspertów z Wielkiej Brytanii, USA i Hiszpanii wykazała, że korelacja działa w jedną stronę – lepsze samopoczucie może sprzyjać lepszej pamięci, ale odwrotnej zależności nie stwierdzono. Nie wykluczono jednak, że złe samopoczucie może być wczesnym sygnałem pogarszającej się funkcji poznawczej.

Dlaczego to ważne?

– W starzejącej się populacji kluczowe jest zrozumienie, co chroni nasze funkcje poznawcze – mówi dr Amber John, główna autorka badania z UCL i University of Liverpool. – Choć nie możemy jeszcze mówić o bezpośredniej przyczynowości, wyniki sugerują, że poprawa dobrostanu może zapobiegać utracie pamięci.

Współautor badania, prof. Joshua Stott, dodaje: – To ważny krok w zrozumieniu, jak wzajemnie wpływają na siebie samopoczucie i pamięć na przestrzeni lat.

Czym jest dobrostan i jak wpływa na pamięć?

Dobrostan oceniano za pomocą kwestionariuszy jakości życia – uczestnicy odpowiadali m.in. na pytania typu: „Czy mogę robić to, co chcę?” i „Czy czuję, że moje życie ma cel?”. Oceniano takie elementy jak szczęście, poczucie sensu, autonomia i kontrola nad codziennością.

W testach pamięci badano zdolność do natychmiastowego i opóźnionego zapamiętywania słów. Nawet po uwzględnieniu depresji, osoby z wyższym dobrostanem wciąż wypadały lepiej – co sugeruje, że związek z pamięcią działa niezależnie od objawów depresyjnych.

Potencjalne mechanizmy i wnioski

Naukowcy wskazują na możliwe biologiczne i społeczne przyczyny tego zjawiska – m.in. zdrowie układu krążenia, aktywność fizyczną, styl życia, status materialny czy wiek i płeć. Choć nie wykazano, że lepsza pamięć wpływa na dobrostan, autorzy nie wykluczają, że pogarszające się samopoczucie może być wczesnym sygnałem rozwijających się zaburzeń poznawczych.

Badacze podkreślają, że promowanie dobrego samopoczucia – m.in. poprzez trening uważności czy wspieranie zdrowia psychicznego – może być skutecznym sposobem na ochronę funkcji poznawczych w procesie starzenia się.

red./PAP