Zanim znikną – poznaj warszawskie tradycje, które tworzą nas wszystkich

17 października obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego – w rocznicę uchwalenia Konwencji UNESCO poświęconej jego ochronie. Z tej okazji mija pięć lat od powołania warszawskiego zespołu ekspertów zajmującego się identyfikacją i opisem elementów niematerialnego dziedzictwa kulturowego stolicy.

Fenomen Warszawy: dziedzictwo, które żyje

W przeddzień święta, 16 października o godz. 18.00, w Muzeum Warszawy (kino Syrena) odbędzie się spotkanie poświęcone żywemu dziedzictwu miasta — tradycjom, zwyczajom i obyczajom, które tworzą tożsamość warszawiaków i warszawianek oraz budują więź między pokoleniami.

W rozmowie udział wezmą m.in. Anna Duńczyk-Szulc, wicedyrektorka Muzeum Warszawy, oraz członkowie zespołu ds. niematerialnego dziedzictwa: Hanna Schreiber (przewodnicząca), Jerzy S. Majewski i Jan Młynarski. Spotkaniu towarzyszyć będzie degustacja pańskiej skórki i pokaz fragmentów filmów z cyklu „Niematerialna Warszawa”.

Niematerialne dziedzictwo – wspólna pamięć miasta

Warszawskie dziedzictwo to nie tylko budynki i przestrzeń miejska. To również żywe tradycje, przekazy, umiejętności i praktyki, które współtworzą codzienne życie miasta i jego mieszkańców.

Zespół ds. niematerialnego dziedzictwa kulturowego, działający przy Prezydencie m.st. Warszawy, wspiera realizację postanowień Konwencji UNESCO z 2003 roku. W jego skład wchodzą: Hanna Schreiber (przewodnicząca), Paweł Jaskanis, Artur Jóźwik, Ewa Klekot, Weronika Komorowska, Michał Krasucki, Katarzyna Kuzko-Zwierz, Jacek Leociak, Jerzy Majewski, Jan Młynarski, Małgorzata Naimska i Agnieszka Wyrwał.

W 2021 roku zespół przygotował raport „Niematerialna Warszawa: Tradycje, zwyczaje, praktyki we współmieście”, który stał się punktem wyjścia do szerszej dyskusji o niematerialnym dziedzictwie stolicy. Na jego podstawie powstał cykl filmowy „Niematerialna Warszawa”, realizowany przez Dom Spotkań z Historią.

Filmy przybliżają tematy takie jak warszawskie tango, kwesta na Powązkach, stołeczna gastronomia, Godzina „W” czy historia szewca z Chmielnej. Trwają prace nad kolejnymi odcinkami poświęconymi m.in. Wielkiej Warszawskiej i Koncertom Chopinowskim w Łazienkach (produkcja: Stołeczna Estrada).

Współpraca z Krakowem

W 2023 roku podobny zespół powstał w Krakowie. W maju 2024 roku odbyło się pierwsze wspólne spotkanie ekspertów z obu miast, poświęcone sytuacji tradycyjnego rzemiosła. Podczas kolejnych rozmów, w Krakowie w kwietniu 2025 roku, omawiano m.in. system wsparcia dla rzemieślników – ulgi czynszowe, przeznaczanie lokali miejskich na działalność związaną z dziedzictwem niematerialnym oraz działania promujące miejsca wpisujące się w historyczny krajobraz miast.

Gdzie szukać informacji

Więcej o projektach, raportach i filmach dotyczących niematerialnego dziedzictwa Warszawy można znaleźć na stronie:
???? kultura.um.warszawa.pl/niematerialna-warszawa

red./UM Warszawa