Wołyń: kolejne ofiary odnalezione. Odkrycie, które porusza do głębi

Na Wołyniu znów przemówiła ziemia. W miejscu naznaczonym jedną z najtragiczniejszych kart polskiej historii odkryto kolejną, dotąd nieznaną zbiorową mogiłę. To nie tylko odkrycie archeologiczne — to powrót pamięci o ludziach, których ślad przez dekady pozostawał niepewny.

Na terenie dawnego gospodarstwa Strażyca w Woli Ostrowieckiej, gdzie w sierpniu 1943 roku doszło do brutalnego mordu na polskich mieszkańcach, odnaleziono szczątki ofiar spoczywające w nieznanej wcześniej mogile zbiorowej. Informację tę przekazał Instytut Pamięci Narodowej.

Miejsce odkrycia znajduje się zaledwie kilkanaście metrów od punktu upamiętnienia, gdzie już w 1992 roku prowadzono pierwsze ekshumacje. Paradoksalnie, tak bliskie sąsiedztwo nie uchroniło tej mogiły przed zapomnieniem.

Na obecnym etapie badań trudno jeszcze określić jej dokładne rozmiary. Badacze nie mają jednak wątpliwości — jest to grób zbiorowy, a więc kolejny dowód skali zbrodni, jaka rozegrała się tu ponad osiem dekad temu.

Poszukiwania prowadzone są wspólnie przez specjalistów z Polski i Ukrainy. To efekt porozumień i zgód uzyskanych pod koniec 2025 roku, które umożliwiły wznowienie prac w tym regionie.

Celem jest odnalezienie miejsc pochówku ponad 350 Polaków zamordowanych w czasie tzw. rzezi wołyńskiej. W działaniach bierze udział interdyscyplinarny zespół — archeolodzy, antropolodzy i lekarze sądowi, w tym eksperci z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Projekt realizowany jest we współpracy z ukraińskimi partnerami oraz przy wsparciu polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. To ważny sygnał, że mimo trudnych i bolesnych tematów, możliwy jest dialog oparty na faktach i szacunku dla ofiar.

Dotychczasowe prace ekshumacyjne w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej pozwoliły odnaleźć szczątki 674 osób zamordowanych 30 sierpnia 1943 roku przez oddziały OUN-UPA. Pierwsze badania przeprowadzono już w 1992 roku, kolejne w latach 2011 i 2015.

Każdy etap przynosił nowe odkrycia — kolejne mogiły, kolejne historie przerwane w tragicznych okolicznościach. Wśród odnalezionych byli mężczyźni, kobiety i dzieci.

Planowane zakończenie obecnych prac wyznaczono na 1 maja 2026 roku. Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej podkreśla, że dialog historyczny między oboma krajami pozostaje kluczowy dla godnego upamiętnienia wszystkich ofiar — zarówno polskich, jak i ukraińskich cywilów.

Bo choć historia dzieli, pamięć może — i powinna — łączyć.