Warszawskie nieruchomości w potrzasku

Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do przewodniczącego Komisji ds. reprywatyzacji nieruchomości warszawskich – sekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Arkadiusza Myrchy – z żądaniem wyjaśnień dotyczących sposobu i tempa prowadzenia tzw. czynności sprawdzających. Do RPO regularnie napływają bowiem skargi osób dotkniętych przewlekłością postępowań prowadzonych przez komisję.

Jak wskazuje RPO, skargi koncentrują się przede wszystkim na nadmiernie długim czasie trwania czynności sprawdzających, braku skutecznych środków przeciwdziałania przewlekłości oraz na nieproporcjonalnych ograniczeniach konstytucyjnych praw stron – w szczególności prawa do sądu oraz prawa do własności i ochrony praw majątkowych. Szczególne wątpliwości budzi także niska efektywność sądowej kontroli zabezpieczeń wydawanych przez komisję.

Problemy te były już wcześniej sygnalizowane zarówno poprzednim przewodniczącym komisji, jak i Ministerstwu Sprawiedliwości. Obecne skargi potwierdzają jednak, że nie zostały one dotąd rozwiązane i wciąż mają charakter systemowy.

Czynności sprawdzające stanowią wstępny etap prac komisji. Służą ustaleniu, czy istnieje prawdopodobieństwo, że dana decyzja reprywatyzacyjna została wydana z naruszeniem prawa, a tym samym – czy zachodzą podstawy do wszczęcia właściwego postępowania. W praktyce etap ten bywa jednak bardzo długotrwały i obciążony daleko idącymi skutkami dla właścicieli nieruchomości.

Zastępca RPO Stanisław Trociuk zwrócił się do przewodniczącego komisji z prośbą o przedstawienie szczegółowych danych, m.in. jak często komisja sięga po środki zabezpieczające, w jakich przypadkach uzasadniony jest wpis ostrzeżenia do księgi wieczystej, a kiedy staje się on zbędny, oraz jaki jest – o ile da się to oszacować – średni czas trwania czynności sprawdzających i towarzyszących im zabezpieczeń.

Komisja ds. reprywatyzacji nieruchomości warszawskich jest organem administracji publicznej powołanym do badania prawidłowości decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących warszawskich nieruchomości. Może ona również zawiadamiać właściwe organy, jeżeli w toku postępowań ujawni okoliczności sprzyjające wydawaniu decyzji z naruszeniem prawa, popełnianiu przestępstw lub utrudnianiu ich wykrycia.

Komisja została utworzona na mocy ustawy, która weszła w życie 5 maja 2017 roku.

red./PAP