Tysiące serc dla Starych Powązek. Dołącz do tych, którzy ratują historię z kamienia

Maja Komorowska, Damian Damięcki, Emilia Krakowska, Olgierd Łukaszewicz – to tylko niektórzy spośród 350 osób, które w najbliższą sobotę i niedzielę będzie można spotkać na Cmentarzu Powązkowskim. Od ponad pół wieku celem zaduszkowej kwesty pozostaje ten sam – ratowanie zabytkowych nagrobków i pomników.

Pół wieku tradycji

Pierwsza kwesta na Starych Powązkach odbyła się w 1975 roku z inicjatywy Jerzego Waldorffa. Tegoroczna zbiórka zaplanowana jest na sobotę i niedzielę, 1 i 2 listopada, w godzinach 9:00–19:00.

Początkowo w kweście uczestniczyli głównie warszawscy artyści. Dziś do puszek kwestują również dziennikarze, pisarze, muzycy, politycy, społecznicy oraz młodzież licealna i akademicka.

Akcję od lat organizuje Społeczny Komitet Opieki nad Starymi Powązkami im. Jerzego Waldorffa. W ubiegłym roku udało się zebrać blisko 259 tysięcy złotych.

Kogo spotkamy na Powązkach?

W tym roku kwestować będzie 350 osób. Wśród nich są uczestnicy pierwszej zbiórki z 1975 roku – Maja Komorowska, Damian Damięcki i Olgierd Łukaszewicz – a także osoby, które dołączą do akcji po raz pierwszy. Wolontariusze przyjeżdżają z całej Polski – wśród kwestujących znajdą się m.in. górale i kolejarze.

Na cmentarzu będzie można spotkać m.in. Artura i Franciszka Barcisiów, Artura Andrusa, rodzinę Damięckich, Katarzynę Grocholę, Joannę Szczepkowską, Kazimierza Kaczora, Alicję Majewską, Emilię Krakowską, Irenę Santor, Macieja Orłosia, Annę Seniuk, Krzysztofa Ibisza oraz artystów z zespołu „Mazowsze”.

Aktorzy od lat mają swoje ulubione miejsca kwestowania. Maja Komorowska tradycyjnie stoi przy Bramie św. Honoraty, Emilia Krakowska przy grobie Władysława Reymonta, a Magdalena Zawadzka przy nagrobku swojego męża, Gustawa Holoubka.

Na co przeznaczane są zebrane środki?

Dzięki hojności warszawiaków przez ostatnie pięćdziesiąt lat odrestaurowano około 1700 nagrobków, pomników i grobowców. Tylko w 2024 roku zakończono prace przy 14 pomnikach, a kolejne 20 odświeżono.

W przyszłym roku planowana jest renowacja 14 kolejnych obiektów, m.in. nagrobków rodzin Kozłowskich, Błeszyńskich, Michaux, grobów Stanisława Moniuszki i Ludwika Panczykowskiego oraz kaplic Dmuszewskich i Wysiekierskich.

Kwesta jako element dziedzictwa

Kwesta powązkowska to nie tylko tradycja „chodzenia z puszką”, ale też coroczny rytuał odwiedzania cmentarza i wspierania jego odnowy. To piękny zwyczaj przekazywany z pokolenia na pokolenie. W 2023 roku został on wpisany na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Wsparcie miasta

Stare Powązki, wpisane do rejestru zabytków, są wyjątkową galerią rzeźby i architektury sepulkralnej – swoistym muzeum pod gołym niebem, nierozerwalnie związanym z historią Warszawy. W 2014 roku cmentarz katolicki wraz z pięcioma innymi nekropoliami został uznany za pomnik historii. Zarządza nim Archidiecezja Warszawska.

Cmentarz ucierpiał w czasie wojen, a w kolejnych dekadach niszczał także z powodu braku odpowiedniej opieki i zanieczyszczenia powietrza. Od kilkunastu lat m.st. Warszawa wspiera finansowo renowacje nagrobków, kaplic i ogrodzenia. Z miejskich dotacji odnowiono m.in. bramę św. Honoraty.

red./UM Warszawa