Twoje jelita pamiętają każdy lek. Nawet ten sprzed 20 lat

Wpływ na mikrobiotę mają także leki przeciwdepresyjne i środki na zgagę Nie tylko antybiotyki potrafią zaburzyć równowagę bakterii w jelitach. Jak wykazali naukowcy z Uniwersytetu w Tartu (Estonia), trwałe zmiany w składzie mikrobioty mogą powodować również inne powszechnie stosowane leki – w tym preparaty na depresję, nadciśnienie czy zgagę.

espół badawczy pod kierunkiem dr. Olivera Aasmetsa przeanalizował próbki kału od ponad 2,5 tysiąca osób, zestawiając je z informacjami o przyjmowanych przez nie lekach. Okazało się, że skutki działania różnych grup farmaceutyków mogą utrzymywać się przez wiele lat, prowadząc do trwałych zmian w ekosystemie jelit. Wyniki opublikowano w recenzowanym czasopiśmie naukowym „mSystems”.

„Odciski palców” po lekach

Badacze odkryli, że – wbrew powszechnemu przekonaniu – nie tylko antybiotyki wpływają na mikrobiotę. Swoje „mikrobiologiczne odciski palców” pozostawiają także:

• leki przeciwdepresyjne,

• beta-blokery stosowane w chorobach układu krążenia,

• inhibitory pompy protonowej (PPI) obniżające wydzielanie kwasu żołądkowego,

• oraz benzodiazepiny, używane m.in. w leczeniu lęku i bezsenności.

Co więcej, ślady tych zmian można wykryć jeszcze długo po zakończeniu terapii.
– Większość badań nad mikrobiotą uwzględnia wyłącznie aktualnie stosowane leki, tymczasem nasze wyniki pokazują, że wcześniejsze terapie mogą mieć równie duże znaczenie – podkreśla dr Aasmets. – To czynnik, który w zaskakująco dużym stopniu tłumaczy różnice w składzie mikrobioty między poszczególnymi osobami.

Zdaniem badacza, w analizach dotyczących zależności między mikrobiomem a zdrowiem należy więc uwzględniać pełną historię farmakoterapii uczestników.

Które leki działają najmocniej?

Naukowcy zaobserwowali, że benzodiazepiny – popularne środki uspokajające i nasenne – mogą powodować w mikrobiomie zmiany podobne do tych, które wywołują antybiotyki o szerokim spektrum działania.

Najtrwalsze zaburzenia równowagi bakteryjnej stwierdzono po stosowaniu:

• inhibitorów pompy protonowej (PPI) – stosowanych przy refluksie i zgadze,

• selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – leków przeciwdepresyjnych,

  Reklama

• a także niektórych antybiotyków, zwłaszcza penicylin i makrolidów.

– To jedno z najbardziej kompleksowych badań oceniających długotrwały wpływ leków na mikrobiom z wykorzystaniem rzeczywistych danych medycznych – podsumowuje prof. Elin Org, współautorka publikacji. – Mamy nadzieję, że nasze wyniki skłonią badaczy i lekarzy do uwzględniania historii leczenia przy interpretacji danych mikrobiomowych – dodaje.

red./PAP