Twój dowód osobisty może nagle stracić ważność

Organ gminy unieważniający dowód osobisty będzie zobowiązany do poinformowania o tym jego posiadacza – wynika z projektu nowelizacji ustawy o dowodach osobistych. Zawiadomienia mają być kierowane na adres do doręczeń elektronicznych lub, w razie jego braku, na adres zameldowania.

Projekt ustawy o zmianie przepisów dotyczących spraw obywatelskich został opublikowany przez Rządowe Centrum Legislacji. Obejmuje on nowelizacje kilku aktów prawnych, w tym ustawy o obywatelstwie polskim, ustawy o dowodach osobistych, Prawa o aktach stanu cywilnego oraz ustawy o dokumentach paszportowych.

Obowiązek informowania o unieważnieniu dowodu

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji proponuje wprowadzenie przepisów nakładających na gminy obowiązek informowania obywateli o unieważnieniu dowodu osobistego w przypadku zmiany danych zawartych w dokumencie. Celem zmian jest ochrona obywateli przed konsekwencjami posługiwania się dokumentem, który utracił ważność.

Zgodnie z projektem, jeśli posiadacz dowodu nie ma zarejestrowanych danych kontaktowych w Rejestrze Danych Kontaktowych, urząd gminy w pierwszej kolejności wyśle informację na adres do doręczeń elektronicznych. Jeżeli taki adres nie będzie dostępny, zawiadomienie zostanie przesłane na adres zameldowania widniejący w rejestrze PESEL.

Jednocześnie projekt zakłada, że jeśli po weryfikacji nie będzie możliwości doręczenia informacji, organ gminy nie będzie zobowiązany do podejmowania dalszych działań.

Wyjątek po zawarciu małżeństwa

Informacja o unieważnieniu dowodu nie będzie wysyłana w sytuacji, gdy zmiana nazwiska nastąpiła w wyniku zawarcia małżeństwa. Jak wskazano w uzasadnieniu, kierownik urzędu stanu cywilnego co do zasady informuje wtedy o konieczności wymiany dokumentu.

Łatwiejszy odbiór dowodu osobistego

Projekt przewiduje także ułatwienia dla obywateli w zakresie odbioru nowych dokumentów. Osoba składająca wniosek o wydanie dowodu będzie mogła już na tym etapie wskazać inny urząd gminy, w którym chce odebrać gotowy dokument.

Wystawcą dowodu pozostanie jednak urząd, w którym złożono wniosek. Urząd wskazany do odbioru uzyska dostęp do danych z systemu, aby móc zweryfikować dokument przed jego wydaniem.

Obecnie obowiązujące przepisy wymagają odbioru dowodu wyłącznie w tej gminie, w której złożono wniosek, bez możliwości odstępstw.

Zgłaszanie utraty dowodu dziecka online

Nowelizacja zakłada również uruchomienie dedykowanej usługi elektronicznej, która umożliwi zgłaszanie utraty lub uszkodzenia dowodu osobistego dziecka przez internet. Rozwiązanie to ma uprościć procedury dla rodziców i opiekunów.

Szerszy dostęp urzędników do rejestrów

Nowe przepisy mają także rozszerzyć uprawnienia urzędników zajmujących się dowodami osobistymi. Otrzymają oni dostęp – oprócz rejestru PESEL – do:

• rejestru stanu cywilnego (w zakresie danych z odpisów aktów urodzenia, małżeństwa i zgonu),

• Rejestru Dokumentów Paszportowych.

Zmiana ma usprawnić i wzmocnić procedury potwierdzania tożsamości obywateli. Obecnie urzędnicy, poza bazą PESEL, nie mają możliwości weryfikacji danych w innych komponentach Systemu Rejestrów Państwowych.

Planowany termin wejścia w życie

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji planuje, że nowelizacja wejdzie w życie 1 lipca 2026 roku.