Smartfon odbiera dzieciństwo. Zaczyna się niewinnie, kończy depresją

Korzystanie ze smartfona przed ukończeniem 13. roku życia może mieć długofalowe, negatywne skutki dla zdrowia psychicznego – ostrzegają naukowcy na łamach czasopisma Journal of Human Development and Capabilities.

Z badań obejmujących ponad 100 tys. osób wynika, że dzieci, które zaczęły używać smartfonów przed 13. rokiem życia, w dorosłości częściej doświadczają problemów psychicznych. Wśród najczęściej obserwowanych objawów znalazły się myśli samobójcze, poczucie odrealnienia, agresja, trudności w regulowaniu emocji, zaburzenia snu oraz niska samoocena.

– Główne niekorzystne skutki korzystania ze smartfonów w młodym wieku to m.in. zwiększone ryzyko depresji, oderwania od rzeczywistości i zachowań agresywnych – wyjaśnia Tara Thiagarajan z amerykańskiego instytutu badawczego SapienLabs, autorka analiz. – Wiąże się to również z osłabieniem tzw. ja społecznego, czyli poczucia własnej wartości oraz zdolności do budowania i utrzymywania pozytywnych relacji z innymi.

Zdaniem naukowców główną rolę w tym procesie odgrywają media społecznościowe oraz zjawisko cyberprzemocy. Badacze apelują o pilne działania na rzecz ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży.

Thiagarajan podkreśla, że media społecznościowe są szczególnie szkodliwe, ponieważ uzależniają i pochłaniają czas, który mógłby być poświęcony na rozwijające aktywności – kontakty z rówieśnikami czy ruch na świeżym powietrzu. Tworzą też zniekształcony obraz rzeczywistości, co wpływa na postrzeganie własnego wyglądu, zwłaszcza wśród nastolatek. Dodatkowo umożliwiają nękanie w sieci, które – ze względu na trwałość publikowanych treści – może mieć wyjątkowo destrukcyjny wpływ na psychikę.

– Media społecznościowe są także przestrzenią działania cyberdrapieżców. Młodsze dzieci, które nie potrafią jeszcze rozpoznawać manipulacji, łatwo stają się ich ofiarami – zauważa badaczka. – Ponadto korzystanie ze smartfona może prowadzić do oderwania od otaczającej kultury i relacji rodzinnych.

Thiagarajan zwraca też uwagę, że oprócz mediów społecznościowych smartfony narażają dzieci na kontakt z brutalnymi i pornograficznymi treściami. – Badania w USA pokazują, że znaczny odsetek dzieci już w wieku 10 lat ma styczność z drastycznymi materiałami pornograficznymi – mówi.

SapienLabs, założony przez Thiagarajan instytut badawczy, prowadzi projekt Global Mind Project, w ramach którego monitoruje globalne zmiany w zdrowiu psychicznym i samopoczuciu ludzi.

Na podstawie uzyskanych wyników naukowcy apelują do decydentów o wprowadzenie przepisów ograniczających dostęp dzieci do smartfonów – podobnych do tych, które regulują sprzedaż alkoholu czy papierosów. Ich zdaniem korzystanie ze smartfonów powinno być zakazane dla osób poniżej 13. roku życia.

Choć wiele platform internetowych formalnie wymaga ukończenia 13 lat, w praktyce przepisy te są często omijane, a coraz młodsze dzieci spędzają ze smartfonem po kilka godzin dziennie.

W niektórych krajach oraz stanach USA już teraz wprowadza się ograniczenia dotyczące używania smartfonów w szkołach – ma to być krok w kierunku ochrony zdrowia psychicznego najmłodszych.

red./PAP