Rusza wielki konkurs historyczny

Rusza kolejna odsłona jednego z najważniejszych wyróżnień dla autorów piszących o historii Polski. Już po raz osiemnasty przyznana zostanie Nagroda Historyczna m.st. Warszawy im. Kazimierza Moczarskiego – konkurs, który od lat wyznacza standardy dla literatury historycznej i popularyzuje ją wśród szerokiego grona czytelników. Do 10 kwietnia 2026 roku można zgłaszać książki wydane w minionym roku – zarówno prace naukowe, jak i publikacje o bardziej reportażowym czy wspomnieniowym charakterze.

Organizatorzy konsekwentnie podkreślają, że nagroda nie jest zarezerwowana wyłącznie dla środowiska akademickiego. Wręcz przeciwnie – jej duch wywodzi się z twórczości patrona, Kazimierza Moczarskiego, autora przejmujących „Rozmów z katem”. To właśnie dlatego do konkursu mogą trafiać nie tylko monografie czy biografie, ale również reportaże historyczne, dzienniki i pamiętniki – książki, które potrafią historię opowiadać w sposób żywy, zrozumiały i angażujący.

Spośród wszystkich zgłoszeń jury wybierze pięć nominowanych tytułów, a następnie wskaże zwycięzcę lub zwyciężczynię. Laureat otrzyma nagrodę finansową w wysokości 50 tys. zł oraz charakterystyczną statuetkę „Temperówki Kazimierza Moczarskiego”. W tym roku docenieni zostaną także nominowani – każdy z nich otrzyma 15 tys. zł.

Procedura zgłoszeniowa pozostaje prosta, choć wymaga dopilnowania formalności. Książki można przesyłać w wersji elektronicznej (epub, mobi lub pdf) na adres: [email protected] lub dostarczyć trzy egzemplarze papierowe do Domu Spotkań z Historią przy ul. Zielnej 39 w Warszawie (z dopiskiem „Nagroda Moczarskiego”).

Termin nadsyłania zgłoszeń upływa 10 kwietnia 2026 roku. Po jego zamknięciu jury rozpocznie pracę nad wyborem nominacji, które tradycyjnie zostaną ogłoszone na łamach „Gazety Wyborczej” oraz w serwisie Wyborcza.pl. Finał konkursu – uroczyste wręczenie nagrody – zaplanowano na przełom listopada i grudnia w Bibliotece Narodowej.

Choć formalnie obecna formuła nagrody funkcjonuje od 2018 roku, jej historia sięga 2009 roku. Od początku jej celem było wyróżnianie książek podejmujących temat dziejów Polski od odzyskania niepodległości w 1918 roku po współczesność. Organizatorem i fundatorem jest miasto stołeczne Warszawa, przy współpracy Domu Spotkań z Historią oraz Fundacji im. Kazimierza i Zofii Moczarskich.

W gronie dotychczasowych laureatów znajdują się jedne z najważniejszych nazwisk współczesnej humanistyki i reportażu historycznego – m.in. Timothy Snyder, Marcin Zaremba, Alexandra Richie, Karol Modzelewski czy Grzegorz Piątek. W ubiegłym roku nagrodę zdobyli Rafał Wnuk i Sławomir Poleszak za książkę „Niezłomni czy realiści?”, która na nowo otworzyła dyskusję o polskim podziemiu antykomunistycznym.

Nad wyborem zwycięzców czuwa jedenastoosobowe jury złożone z uznanych historyków, badaczy i ludzi kultury. Na jego czele stoi prof. Andrzej Friszke.

Nagroda im. Moczarskiego to nie tylko prestiżowe wyróżnienie – to także sygnał, że historia, jeśli jest dobrze opowiedziana, wciąż potrafi poruszać, inspirować i prowokować do myślenia.