Ostatni świadkowie odchodzą. Nie żyje Jerzy Substyk „Jurny”

Warszawa straciła jednego ze swoich ostatnich bohaterów. Zmarł Jerzy Substyk „Jurny” – uczestnik Powstania Warszawskiego, wieloletni działacz środowiska kombatanckiego i wiceprezes Związku Powstańców Warszawskich. W październiku obchodziłby 99. urodziny.

Informację o jego śmierci przekazał prezydent stolicy Rafał Trzaskowski. W mediach społecznościowych przypomniał, że Jerzy Substyk należał do pokolenia, które w najtrudniejszych chwilach historii stanęło do walki o wolność Warszawy.

– Odszedł Pan Jerzy Substyk „Jurny” – Powstaniec, wiceprezes Związku Powstańców Warszawskich, bohater stolicy. Walczył w zgrupowaniu „Bartkiewicz” w Śródmieściu Północnym. Po Powstaniu trafił do niemieckiej niewoli. W październiku skończyłby 99 lat – napisał Trzaskowski, dodając: „Panie Jerzy, Warszawa zawsze będzie o Panu pamiętać”.

Jerzy Substyk urodził się w październiku 1927 roku. Gdy wybuchło Powstanie Warszawskie, miał zaledwie 16 lat. Jak podaje Muzeum Powstania Warszawskiego, służył w I plutonie „Perkun” 3. kompanii zgrupowania „Bartkiewicz”, które prowadziło działania bojowe na terenie Śródmieścia Północnego.

Brał udział w walkach w rejonie ulic Mazowieckiej i Kredytowej – miejscach, które przez wiele tygodni pozostawały areną zaciętych starć z niemieckimi oddziałami. W czasie powstańczych walk został dwukrotnie ranny, jednak pozostał wierny swojej służbie do końca zrywu.

Los nie oszczędził go także po kapitulacji. Trafił do niemieckich obozów jenieckich, gdzie przebywał aż do zakończenia wojny. Do Polski wrócił dopiero w 1946 roku.

Przez kolejne dekady Jerzy Substyk aktywnie uczestniczył w życiu społecznym i kombatanckim, pielęgnując pamięć o Powstaniu Warszawskim oraz swoich towarzyszach broni. Za swoje zasługi został uhonorowany wieloma odznaczeniami państwowymi.

W 2004 roku prezydent Aleksander Kwaśniewski nadał mu Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski – jedno z najwyższych polskich odznaczeń cywilnych.

Odbierając wyróżnienie, Substyk podkreślał, że traktuje je nie jako osobiste osiągnięcie, lecz symboliczny hołd dla wszystkich powstańców.

– To jest uznanie nie tylko dla mnie. Odbieram je jako uznanie dla wszystkich moich kolegów, z którymi 60 lat temu rozpoczęliśmy walkę o to miasto i o wolność – mówił wówczas dziennikarzom.

W ostatnich latach Jerzy Substyk pełnił funkcję wiceprezesa Związku Powstańców Warszawskich. Pozostawał aktywnym uczestnikiem uroczystości rocznicowych, spotkań z młodzieżą i wydarzeń poświęconych historii stolicy. Dla wielu był nie tylko kombatantem, ale także żywym świadkiem wydarzeń, które ukształtowały współczesną Polskę.

Jego odejście to kolejna bolesna strata dla środowiska powstańców warszawskich. Z każdym rokiem ubywa osób, które mogą opowiadać o sierpniu 1944 roku z własnego doświadczenia. Pozostają jednak ich wspomnienia, świadectwa i pamięć o odwadze młodych ludzi, którzy stanęli do walki o wolną Warszawę.

Jerzy Substyk „Jurny” należał do tego pokolenia. Pokolenia, które zapisało się w historii miasta na zawsze.