Nie dla siebie, lecz dla pamięci. Powązki znów pełne dobra i wzruszeń

W dniu Wszystkich Świętych, na wielu cmentarzach w całej Polsce można spotkać wolontariuszy z puszkami, zbierających datki na różne cele – od renowacji zabytków, przez wsparcie hospicjów, po pomoc osobom potrzebującym.

Kwesta na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Na warszawskich Starych Powązkach już po raz 51. odbywa się tradycyjna kwesta, z której dochód przeznaczony zostanie na ratowanie zabytków tej historycznej nekropolii. Zbiórka prowadzona jest w sobotę i niedzielę – do zmroku.

W kwestę zaangażowali się aktorzy, pisarze, dziennikarze, muzycy, prezenterzy telewizyjni, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, członkowie stowarzyszeń oraz młodzież szkolna. Wzdłuż cmentarnego muru ustawiono liczne stoiska z kwiatami, zniczami i wianuszkami z igliwia. Nie brakuje też tradycyjnych smakołyków: pańskiej skórki, obwarzanków, gofrów, sękaczy, chleba ze smalcem, pieczonych kasztanów czy oscypków.

Z każdą godziną na cmentarzu pojawia się coraz więcej odwiedzających. Kursuje komunikacja zastępcza, a autobusy i tramwaje nieustannie dowożą ludzi. Nad bezpieczeństwem i ruchem czuwają policjanci – część ulic w pobliżu nekropolii została zamknięta, a samochody kierowane są na objazdy.

Przy głównym wejściu, przy Bramie św. Honoraty, z puszkami stoją m.in. Maja Komorowska, Maria Niklińska oraz członkowie zespołu „Mazowsze”. Tuż obok prowadzona jest równoległa zbiórka na rzecz ratowania zabytków cmentarza na Rossie w Wilnie. W alejkach kwestują m.in. aktorka Sławomira Łozińska, aktor Arkadiusz Bazak oraz wiceprezydent Warszawy Aldona Machnowska-Góra.

Niektórzy odwiedzający wciąż porządkują groby, ustawiają kwiaty i zapalają znicze. Tłum gęstnieje z każdą godziną, a w głównych alejach momentami trudno się przecisnąć. Wiele osób zatrzymuje się przy odnowionym grobie rodziców Fryderyka Chopina. Pan Tomasz, spotkany nieopodal grobu inicjatora kwesty – Jerzego Waldorffa – przyznaje, że od kilkunastu lat co roku wrzuca datki do puszki. „To już tradycja – muszę tu być i pomóc, ile mogę” – mówi. Pani Iwona przyjechała z Wołomina. Choć nie ma tu rodziny, co roku chętnie dorzuca kilka złotych i spaceruje po zabytkowych alejkach.

Tradycja, która trwa

Pierwsza kwesta na Starych Powązkach odbyła się w 1974 roku i od tamtej pory akcja trwa nieprzerwanie. Dzięki zebranym środkom udało się odnowić już ponad 1,7 tysiąca zabytkowych nagrobków i kaplic. W ubiegłym roku kwestujący zebrali 258 tysięcy złotych. W 2024 roku Kwesta Powązkowska została wpisana na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Cmentarz Powązkowski powstał z inicjatywy Melchiora Szymanowskiego, który w 1750 roku ofiarował 2,4 hektara ziemi z przeznaczeniem na cmentarz katolicki. Pierwszym pochowanym był ksiądz Wincenty Bartłomiej Skrzetuski – jego pogrzeb odbył się w 1791 roku. Na Starych Powązkach spoczywają wybitni Polacy, m.in. Władysław Reymont, Leopold Staff, Maria Dąbrowska, Stanisław Moniuszko, Henryk Wieniawski i Jan Kiepura.

red./PAP