„Najlepsze miasto świata” na scenie Teatru Wielkiego

Mija 80 lat od rozpoczęcia wielkiej odbudowy Warszawy. Z tej okazji Teatr Wielki – Opera Narodowa wraz z Sinfonią Varsovią prezentują dziś wyjątkowe dzieło sceniczne – „Najlepsze miasto świata. Opera o Warszawie” w reżyserii Barbary Wiśniewskiej.

– To dla nas ogromny zaszczyt i źródło wzruszenia. Proces powstawania opery trwał cztery lata i od początku wymagał nie tylko wiary, ale i determinacji. Opowieść o Warszawie – mieście budzącym silne emocje – powstała dzięki współpracy wielu instytucji i osób oddanych tej idei. W pewnym sensie przygotowania do premiery stały się symbolicznym odbiciem historii odbudowy stolicy – wspólnego wysiłku, współdziałania i odpowiedzialności za przyszłość miasta – mówi Aldona Machnowska-Góra, zastępczyni prezydenta m.st. Warszawy.

Spektakl inspirowany jest książką Grzegorza Piątka „Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944–1949”. To nie tylko dzieło o wyjątkowej wartości artystycznej, ale i poruszająca refleksja nad losami miasta: jego stratami, zwycięstwami oraz marzeniami i wysiłkiem ludzi, którzy – wbrew wojennej pożodze – zbudowali je na nowo.

Libretto Beniamina M. Bukowskiego splata dokumenty epoki, fragmenty przemówień, język urbanistów i potoczne głosy ulicy. W centrum fabuły spotykają się losy dwóch silnych bohaterek: polskiej architektki modernistycznej, wzorowanej na Helenie Syrkus – współtwórczyni Biura Odbudowy Stolicy – oraz amerykańskiej korespondentki o rysach Anne Louise Strong, zafascynowanej komunizmem i przemierzającej powojenną Polskę wraz z Armią Czerwoną. Ich dialog na tle ruin staje się punktem wyjścia do rozmowy o marzeniach, odpowiedzialności i trudnych wyborach kształtujących losy miast i ludzi.

Muzykę skomponował Cezary Duchnowski, który łączy rozmach orkiestry, chóry i elektronikę, tworząc dźwiękową panoramę zniszczenia i nadziei. – Dla mnie miasto to także dźwięk: echo kroków, huk maszyn, cisza ruin. Chciałem, by ta opera brzmiała jak Warszawa odradzająca się z gruzów – podkreśla kompozytor.

Reżyserka Barbara Wiśniewska widzi w spektaklu również osobisty wątek: – Jestem warszawianką, a Warszawa jest dla mnie domem. Uderzyło mnie, jak niewiele brakowało, by to miasto zniknęło na zawsze. A jednak wspólnym wysiłkiem udowodniono, że niemożliwe jest możliwe.

Premiera odbywa się w gmachu Teatru Wielkiego – Opery Narodowej, który sam doświadczył wojennych zniszczeń i długiej odbudowy zakończonej w 1965 roku. – To pełnoskalowa produkcja, w której szeroko wykorzystujemy przestrzeń teatru i jego technologię – od zapadni i obrotówek po kasetony – by pokazać całe serce sceny. Ważną rolę pełni chór Teatru Wielkiego, który staje się jednym z solistów przedstawienia – mówi Boris Kudlička, dyrektor Teatru Wielkiego – Opery Narodowej.

Pomysłodawcą i kuratorem opery jest Jarosław Trybuś – historyk sztuki, krytyk architektury i wykładowca. Dzieło powstało w koprodukcji Teatru Wielkiego – Opery Narodowej i Sinfonii Varsovii z okazji 80. rocznicy rozpoczęcia odbudowy Warszawy. Projekt finansuje m.st. Warszawa. Prezentacja 19 września 2025 r. inauguruje 68. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”.

red./UM Warszawa