Menopauza zmienia Twój mózg – ale on potrafi się odbudować!

Tzw. mgła mózgowa, objawiająca się osłabioną koncentracją, zapominaniem i zmęczeniem umysłowym, może w okresie menopauzy wynikać ze zmian strukturalnych w mózgu – wskazują badacze z Ponce Health Sciences University w Portoryko.

Naukowcy odkryli, że u kobiet w wieku okołomenopauzalnym zmniejsza się ilość istoty szarej w rejonach mózgu odpowiedzialnych za pamięć i myślenie, a w istocie białej mogą pojawiać się mikrouszkodzenia wynikające z zaburzeń przepływu krwi. Istnieją jednak dobre wiadomości – badania sugerują, że mózg potrafi się adaptować i częściowo regenerować po tym okresie.

Mgła mózgowa jest jednym z najczęstszych objawów menopauzy – dotyczy nawet 60–80 proc. kobiet. Przejawia się zapominaniem, trudnościami z koncentracją i uczuciem mentalnego wyczerpania, co wiąże się z wahaniami hormonalnymi towarzyszącymi wygasaniu czynności jajników.

Aby lepiej zrozumieć to zjawisko, naukowcy z Portoryko dokonali przeglądu badań dotyczących wpływu menopauzy na strukturę mózgu oraz funkcje poznawcze, emocjonalne i fizjologiczne. Wyniki przedstawili podczas dorocznej konferencji The Menopause Society w Orlando (USA).

Z analizy wynika, że menopauzie zawsze towarzyszą mierzalne zmiany w budowie mózgu. W wielu badaniach stwierdzono zmniejszenie objętości istoty szarej w obszarach kluczowych dla pamięci i podejmowania decyzji – takich jak kora czołowa, skroniowa i hipokamp. Skutkuje to spadkiem efektywności pamięci werbalnej i wzrokowo-przestrzennej.

Z kolei w istocie białej często obserwuje się tzw. hiperintensywności, widoczne w rezonansie magnetycznym jako jasne punkty, oznaczające uszkodzenia tkanki. Zjawisko to dotyczy zwłaszcza kobiet przechodzących wczesną menopauzę lub zmagających się z częstymi uderzeniami gorąca. Uszkodzenia te mogą wynikać z ograniczonego ukrwienia i wiążą się z większym ryzykiem pogorszenia funkcji poznawczych, zaburzeń równowagi, zmian nastroju, a nawet udaru czy demencji.

Badacze zauważyli też, że w tym okresie rośnie gęstość receptorów estrogenowych, co może stanowić próbę kompensacji spadku poziomu hormonów płciowych. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z gorszymi wynikami w testach pamięciowych.

Co ciekawe, niektóre badania pokazują, że po menopauzie objętość istoty szarej może się częściowo odbudowywać, co świadczy o neuroplastyczności mózgu.

Zdaniem autorów przeglądu, ich analiza przybliża zrozumienie mechanizmów leżących u podstaw problemów poznawczych, jakich doświadczają kobiety w okresie menopauzy, i może w przyszłości pomóc w opracowaniu skutecznych metod terapii.

– Wszystkie zgromadzone dane podkreślają konieczność dalszego badania zależności między mózgiem a menopauzą – szczególnie w kontekście objawów poznawczych, emocjonalnych i behawioralnych, których kobiety doświadczają na tym etapie życia – podsumowała współautorka publikacji Angelica Rodriguez.

red./PAP