Krzyk z 1794 roku wciąż słychać na Pradze. Hołd dla ofiar Rzezi

4 listopada 1794 roku to dzień, który krwawo zapisał się w historii Pragi i całej Warszawy. Obrona dzielnicy w czasie trwającego Powstania Kościuszkowskiego zakończyła się tragiczną rzezią mieszkańców, masowo zabijanych na ulicach miasta.

Wczoraj, 4 listopada 2025 roku, na Pradze odbyły się uroczystości upamiętniające 231. rocznicę tamtych wydarzeń. Na budynkach dzielnicy zawisły stołeczne flagi, a mieszkańcy oraz przedstawiciele władz oddali hołd ofiarom masakry.

Krwawy koniec Powstania Kościuszkowskiego na ulicach Pragi

Przyjęcie Konstytucji 3 maja, drugi rozbiór Polski i ostatecznie powstanie kościuszkowskie to ciąg zdarzeń, które doprowadziły do niezwykle krwawej Obrony Pragi przed wojskami rosyjskimi. Linia obronna została utworzona jeszcze przez naczelnika Tadeusza Kościuszkę.

Po klęsce pod Maciejowicami i wzięciu Kościuszki do niewoli sytuacja Warszawy stała się dramatyczna. Wykorzystał to generał Suworow, który rozkazał szybkim marszem podejść do stolicy od strony Pragi. Rosjanie dotarli tam 2 listopada, rozbijając wcześniej oddział powstańców pod Kobyłką. 4 listopada nad ranem rozpoczął się szturm, który w krótkim czasie przełamał polską obronę. W walce poległ gen. Jakub Jasiński. Do wieczora cała Praga znalazła się w rękach Rosjan, a na ulicach miasta dokonano masakry ludności cywilnej. Według szacunków zginęło wówczas od 13 do 20 tysięcy osób.

Zbrodnia ta miała zastraszyć ludność lewobrzeżnej Warszawy i doprowadzić do jej kapitulacji. Tak też się stało — upadek Pragi przypieczętował klęskę powstania kościuszkowskiego.

Dzień Pamięci Ofiar Rzezi Pragi

W 2003 roku, z okazji zbliżającej się 210. rocznicy Rzezi Pragi, Rada Miasta Stołecznego Warszawy ustanowiła dzień 4 listopada Dniem Pamięci Ofiar Rzezi Pragi. Co roku władze dzielnicy Praga-Północ wspólnie z mieszkańcami oddają hołd poległym i pomordowanym.

Trzy miejsca w dzielnicy szczególnie przypominają o tragicznych wydarzeniach z 1794 roku:

• tablica na ścianie kościoła Matki Boskiej Loretańskiej przy ul. Ratuszowej,

• krzyż pamiątkowy za cerkwią św. Marii Magdaleny,

  Reklama

• symboliczny grób generałów Jakuba Jasińskiego i Tadeusza Korsaka na cmentarzu przy Konkatedrze pw. Matki Boskiej Zwycięskiej na Kamionku.

Przebieg obchodów 231. rocznicy Rzezi Pragi

Uroczystości rozpoczęły się o godz. 17.00 uroczystą Sesją Rady Dzielnicy Praga-Północ m.st. Warszawy przy ul. ks. I. Kłopotowskiego 15.
O 18.00 w Bazylice Katedralnej św. Michała Archanioła i św. Floriana Męczennika odprawiono mszę świętą w intencji Ofiar Rzezi Pragi.
Po jej zakończeniu uczestnicy wzięli udział w przemarszu pamięci spod bazyliki do miejsca upamiętnienia przy Al. Solidarności, u zbiegu z ul. Jagiellońską.
Tam, o 19.15, odbyło się złożenie kwiatów i ekumeniczna modlitwa z udziałem przedstawicieli władz, duchowieństwa oraz mieszkańców Pragi.

Tegoroczne obchody po raz kolejny stały się wyrazem pamięci o tragicznych wydarzeniach sprzed 231 lat oraz hołdem dla obrońców i mieszkańców Pragi, którzy zginęli w listopadzie 1794 roku.

red./UM Warszawa