Dawny szpital Bersohnów i Baumanów odzyskuje życie po latach [WIDEO]

Jesienią 2027 roku na mapie Warszawy pojawi się miejsce, które ma ambicję stać się czymś znacznie więcej niż kolejnym muzeum. W dawnym Szpitalu Dziecięcym Bersohnów i Baumanów przy ulicy Siennej powstaje Muzeum Getta Warszawskiego — instytucja, która ma opowiadać nie tylko o tragedii Zagłady, ale także o samym mieście i jego tożsamości.

To właśnie tutaj, na terenie będącym jednym z ostatnich materialnych śladów warszawskiego getta, historia ma odzyskać ludzki wymiar. Twórcy muzeum podkreślają, że bez zrozumienia losów żydowskiej Warszawy nie sposób naprawdę zrozumieć samej stolicy. I trudno się z tym nie zgodzić - bo historia getta nie jest przecież osobnym rozdziałem. Jest częścią historii miasta, jego pamięci i ran, które do dziś pozostają widoczne pod powierzchnią codzienności.

Nowa siedziba Muzeum Getta Warszawskiego powstaje w przestrzeni wyjątkowej. Dawny szpital Bersohnów i Baumanów był podczas wojny świadkiem najbardziej dramatycznych momentów historii getta. To tutaj leczono dzieci, tutaj pracował Janusz Korczak, a sam budynek przetrwał jako jeden z nielicznych autentycznych reliktów tamtego świata.

Architekci odpowiedzialni za projekt postawili sobie za cel nie tyle stworzenie efektownej bryły, ile zachowanie autentyczności miejsca. Historyczne zabudowania odzyskują wygląd z okresu swojej przedwojennej świetności, a jednocześnie zostają połączone z nowoczesną przestrzenią wystawienniczą ukrytą pod ziemią. Pod ogrodem muzealnym powstaną trzy podziemne kondygnacje przeznaczone na galerie, magazyny i pracownie konserwatorskie. Cały kompleks będzie składał się z czterech budynków: historycznego szpitala, pawilonu okulistycznego pełniącego funkcję centrum edukacyjnego oraz dwóch nowych obiektów administracyjnych i technicznych. Projekt zakłada także stworzenie otwartego ogrodu inspirowanego dawną zielenią szpitalną — miejsca wyciszenia i refleksji w samym centrum miasta.

Twórcy muzeum podkreślają, że ekspozycja nie będzie skupiona wyłącznie na końcu historii warszawskiego getta. Narracja ma rozpocząć się znacznie wcześniej - jeszcze w XIX wieku, kiedy powstał sam szpital i rozwijała się żydowska społeczność Warszawy. Dopiero później opowieść przejdzie przez okres międzywojenny, wybuch wojny, zamknięcie getta, Wielką Akcję Likwidacyjną i powstanie w getcie warszawskim.

Wystawa stała zostanie podzielona na dziewięć galerii rozmieszczonych na siedmiu poziomach. Jej fundamentem mają być autentyczne świadectwa epoki: dokumenty, przedmioty codziennego użytku, dzieła sztuki, fotografie i osobiste pamiątki ocalałych. Muzeum od kilku lat intensywnie buduje swoją kolekcję, która liczy już około 25 tysięcy obiektów. Wśród nich znajdują się także artefakty odkryte podczas badań archeologicznych prowadzonych na terenie dawnego getta, między innymi w rejonie Miłej 18 - miejsca symbolicznie związanego z powstaniem.

To właśnie autentyczne przedmioty mają budować emocjonalną siłę tej opowieści. Nie wielkie daty i suche fakty, ale ślady konkretnych ludzi - ich codzienności, lęków, nadziei i prób zachowania normalności w nieludzkich warunkach.

Powstające muzeum ma być również miejscem rozmowy o współczesnym świecie. Twórcy projektu otwarcie podkreślają, że dziś, w czasach rosnących napięć społecznych, radykalizacji poglądów i powracającego języka nienawiści, pamięć historyczna staje się czymś więcej niż obowiązkiem wobec przeszłości. Ma być ostrzeżeniem.

Dlatego ogromną rolę ma odgrywać edukacja. Muzeum chce opowiadać o mechanizmach wykluczenia, propagandy i przemocy, pokazując, do czego prowadzi obojętność wobec narastającej nienawiści. Historia getta warszawskiego ma tu działać nie tylko jako świadectwo tragedii, ale także jako punkt odniesienia do współczesnych pytań o odpowiedzialność, pamięć i społeczną wrażliwość. Budowa Muzeum Getta Warszawskiego wchodzi dziś w decydującą fazę. Wartość całego projektu przekracza 323 miliony złotych, a część inwestycji finansowana jest ze środków europejskich. Jednak skala przedsięwzięcia nie będzie mierzona wyłącznie liczbami. Znacznie ważniejsze okaże się to, czy uda się stworzyć miejsce, które rzeczywiście poruszy odwiedzających i pozwoli spojrzeć na Warszawę z zupełnie nowej perspektywy.