Za późno dla wielu, ale wreszcie! Sejm wprowadza kaski dla dzieci na rowerach

Dołączamy do grupy państw, które stawiają na bezpieczeństwo najmłodszych uczestników ruchu Sejm przyjął w piątek ustawę wprowadzającą obowiązek noszenia kasków ochronnych przez osoby do 16. roku życia korzystające z rowerów, e-hulajnóg i innych urządzeń transportu osobistego. Tym samym Polska dołącza do grupy krajów, w których podobne przepisy już obowiązują – m.in. Szwecji, Czech, Francji i Hiszpanii.

Badania przeprowadzone przez Królewski Instytut Technologiczny w Sztokholmie potwierdzają skuteczność kasków – ich noszenie zmniejsza ryzyko wstrząśnienia mózgu o 54 proc., a ryzyko pęknięcia czaszki spada „drastycznie” w porównaniu z brakiem ochrony głowy.

Nowa ustawa wprowadza również inne zmiany – m.in. odbieranie prawa jazdy za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h także poza obszarem zabudowanym, na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych.

Jak to wygląda w innych krajach

Szwecja

W Szwecji kask jest obowiązkowy dla dzieci i młodzieży do 15. roku życia podczas jazdy na rowerze lub rowerze elektrycznym. Za jego brak rodzicom grozi mandat w wysokości 500 koron (ok. 192 zł). Obowiązek nie dotyczy jednak hulajnóg.
Noszenie kasków jest wśród Szwedów powszechne w każdej grupie wiekowej – brak ochrony głowy bywa tam społecznie piętnowany.
Organizacja NTF przypomina, że kask należy wymieniać co 10 lat, a w razie intensywnego użytkowania – nawet co 3–5 lat. Na trwałość wpływają m.in. promieniowanie UV i skrajne temperatury.
Szwedzi opracowali także nowoczesną alternatywę – kask Hövding, który działa jak poduszka powietrzna, otwierając się automatycznie przy zderzeniu.

Hiszpania

W Hiszpanii kaski są obowiązkowe dla wszystkich rowerzystów na wszystkich drogach. Przepisy zaostrzono po wzroście liczby wypadków – tylko w 2024 roku zginęło 46 rowerzystów. Mandat za brak kasku wynosi 200 euro, choć prawo przewiduje wyjątki, np. z powodów zdrowotnych lub przy ekstremalnych upałach.

Czechy

Czeskie przepisy nakazują noszenie kasku osobom poniżej 18. roku życia. Od 2024 roku obowiązek obejmuje także dzieci przewożone w fotelikach i przyczepkach rowerowych. Mandat za brak kasku wynosi 1000 koron (ok. 170 zł).
Mimo regulacji, kaski zakłada jedynie około połowa dorosłych rowerzystów. Policja i NGO-sy prowadzą kampanie społeczne, m.in. pod hasłem „Na rowerze tylko w kasku”.

Francja

Od 2017 roku kask z certyfikatem CE jest we Francji obowiązkowy dla dzieci poniżej 12 lat – zarówno kierujących rowerem, jak i pasażerów. Brak kasku grozi grzywną do 750 euro.
Dorośli nie mają takiego obowiązku, choć władze wyraźnie zachęcają do jego stosowania. W 2022 roku Senat odrzucił projekt wprowadzenia powszechnego obowiązku kasków, mimo że dane z 2019 roku wskazują, iż połowa ofiar wypadków rowerowych nie miała ochrony głowy.

Wielka Brytania i Irlandia

W obu krajach kaski są jedynie zalecane. Brak kasku może jednak wpłynąć na wysokość odszkodowania po wypadku.
W Irlandii w 2020 roku pojawił się projekt ustawy nakazującej noszenie kasków dzieciom do 16. roku życia, ale rząd ostatecznie go nie przyjął.

Niemcy

Nie istnieje ogólnokrajowy obowiązek noszenia kasku. W niektórych landach, np. w Berlinie, obowiązek dotyczy dzieci do 12 lat. Sąd federalny orzekł jednak, że brak kasku może być brany pod uwagę przy ustalaniu winy w razie wypadku.

Finlandia i Norwegia

W Finlandii przepisy mają charakter rekomendacyjny – kask jest „zdecydowanie zalecany” zarówno rowerzystom, jak i użytkownikom e-hulajnóg. W praktyce korzysta z niego ok. 2/3 rowerzystów.
W Norwegii kask nie jest obowiązkowy, ale silnie promowany przez policję i organizacje bezpieczeństwa drogowego. Dzieci do 15. roku życia muszą jednak mieć kask podczas jazdy na e-hulajnodze.
Według raportu norweskiego Zarządu Dróg (SVV), w ciągu ostatnich pięciu lat w wypadkach z udziałem hulajnóg elektrycznych zginęło 12 osób – żadna nie miała kasku.

Portugalia

Obowiązek noszenia kasków dotyczy jedynie użytkowników rowerów elektrycznych. Mandat za jego brak wynosi od 60 do 300 euro.
W Portugalii trwa dyskusja nad zniesieniem tego obowiązku – burmistrz Lizbony Carlos Moedas uważa, że w przypadku rowerów elektrycznych decyzja o noszeniu kasku powinna należeć do użytkownika.

Nowelizacja polskiego prawa stawia bezpieczeństwo młodych uczestników ruchu na pierwszym miejscu i wpisuje się w europejski trend upowszechniania ochrony głowy podczas jazdy na rowerze czy hulajnodze.

red./PAP