W piątek nie trzeba rezygnować z mięsa. Jest jednak jeden warunek

Długi czerwcowy weekend dla wielu Polaków będzie okazją do wyjazdów, rodzinnych spotkań i grillowania. Nic więc dziwnego, że w wielu diecezjach pojawiło się pytanie, czy w piątek przypadający tuż po uroczystości Bożego Ciała obowiązuje tradycyjna wstrzemięźliwość od spożywania mięsa. Odpowiedź jest dla wiernych korzystna – większość biskupów w Polsce zdecydowała się udzielić dyspensy. Nie oznacza to jednak całkowitego zwolnienia z religijnych zobowiązań.

Piątek przypadający bezpośrednio po Bożym Ciele od lat budzi zainteresowanie wiernych. W tym roku dzień ten znalazł się pomiędzy świętem kościelnym a weekendem, dlatego wielu biskupów postanowiło skorzystać z przysługujących im uprawnień i zwolnić katolików z obowiązku zachowania piątkowej wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych.

Takie decyzje ogłosili m.in. metropolici gdański, warszawski, poznański, gnieźnieński, katowicki i lubelski, a także ordynariusze wielu innych diecezji. Dyspensa obejmuje osoby przebywające na terenie danej diecezji, niezależnie od miejsca zamieszkania.

W praktyce oznacza to, że wierni mogą spożywać mięso bez naruszania kościelnych przepisów. W większości przypadków biskupi podkreślają jednak, że korzystanie z dyspensy powinno wiązać się z inną formą duchowego zaangażowania.

Najczęściej wskazywanym warunkiem jest modlitwa. Metropolita gdański abp Tadeusz Wojda zachęcił osoby korzystające z dyspensy do odmówienia modlitwy „Ojcze nasz” w intencji nowych powołań kapłańskich i zakonnych. Podobne zobowiązanie nałożyli również m.in. biskupi diecezji kieleckiej, legnickiej, a także biskup polowy Wojska Polskiego.

Niektórzy hierarchowie poszli o krok dalej. Metropolita warszawski abp Adrian Galbas oraz metropolici poznański i gnieźnieński zachęcili wiernych nie tylko do modlitwy w intencjach papieża, ale również do podejmowania dzieł miłosierdzia.

Z kolei abp Wacław Depo z archidiecezji częstochowskiej wskazał, że formą zadośćuczynienia może być pomoc potrzebującym lub przekazanie jałmużny. Podobne rozwiązania znalazły się w dekretach wydanych w archidiecezji warmińskiej, archidiecezji lubelskiej oraz diecezjach płockiej i elbląskiej, gdzie biskupi zachęcają do podejmowania uczynków miłości i pobożności.

Są też diecezje, w których dyspensa została udzielona bez dodatkowych zobowiązań. Taką decyzję podjęli między innymi biskupi diecezji warszawsko-praskiej, opolskiej i pelplińskiej.

Kościelne przepisy jasno określają, że wstrzemięźliwość od spożywania mięsa obowiązuje we wszystkie piątki roku. Istnieją jednak wyjątki. Obowiązek nie dotyczy dni, w których przypada uroczystość liturgiczna, a także sytuacji, gdy właściwy biskup udzieli wiernym dyspensy.

Zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego do zachowywania wstrzemięźliwości zobowiązani są katolicy, którzy ukończyli 14. rok życia. Z kolei ścisły post, obowiązujący w Środę Popielcową oraz Wielki Piątek, dotyczy osób między 18. a 60. rokiem życia.

Biskupi od lat przypominają, że piątek pozostaje dniem pokutnym. Oznacza to, że nawet jeśli wierny korzysta z dyspensy od niejedzenia mięsa, powinien zastąpić tę formę wyrzeczenia innym aktem religijnym lub dziełem miłosierdzia. Jak podkreślali hierarchowie po jednym z posiedzeń Konferencji Episkopatu Polski, odstąpienie od pokutnego charakteru piątku wymaga słusznej przyczyny oraz odpowiedniej dyspensy udzielonej zgodnie z prawem kościelnym.