To słowo mówi wszystko o 2025 roku

Słowem Roku 2025 wybranym przez kapitułę językoznawców został „dron”, natomiast w głosowaniu internautów zwyciężył „kosmos”. To rozstrzygnięcie 15. edycji plebiscytu organizowanego przez Uniwersytet Warszawski i Fundację Języka Polskiego.

Podczas ogłaszania wyników sekretarz kapituły, prof. Marek Łaziński, zwrócił uwagę, że jeszcze dekadę temu słowo „dron” kojarzyło się głównie z gadżetem lub zabawką, dziś natomiast stało się jednym z kluczowych pojęć opisujących współczesną rzeczywistość. Jak podkreślił, termin ten trafia także na czołowe miejsca podobnych plebiscytów w innych krajach. Dodał również, że choć „dron” znajduje się w polskich słownikach od niedawna, w tekstach funkcjonuje już od początku XXI wieku.

Prof. Katarzyna Kłosińska zaznaczyła, że słowo to silnie nawiązuje do trwającej za wschodnią granicą Polski wojny i poczucia zagrożenia, w jakim żyją dziś Polacy. Przypomniała także o incydentach z początku września, kiedy niezidentyfikowane drony pojawiły się nad terytorium Polski.

Drugie miejsce w plebiscycie kapituły zajęło „weto”, co – jak wyjaśniono – odzwierciedla aktywną rolę prezydenta i częste blokowanie przez niego ustaw. Na trzeciej pozycji znalazł się „kosmos”. Prof. Łaziński przypomniał, że jest to słowo pochodzenia greckiego, oznaczające zarówno porządek, jak i piękno, obecne w polszczyźnie od XIX wieku. W 2025 roku nabrało ono szczególnego znaczenia w związku z udziałem Polaka w misji kosmicznej. W czerwcu Sławosz Uznański-Wiśniewski, członek misji Ax-4, poleciał na Międzynarodową Stację Kosmiczną, gdzie wraz z załogą prowadził eksperymenty w warunkach mikrograwitacji.

Sekretarz kapituły podkreślił, że finałowa trójka wyraźnie zdystansowała pozostałe propozycje, takie jak „prezydent”, „sabotaż” czy „dywersja”.

Słowo Roku wybiera ogólnopolska kapituła złożona z językoznawców i dziennikarzy działających pod patronatem Rady Języka Polskiego. W jej skład wchodzą m.in. prof. Jerzy Bralczyk, prof. Jan Miodek, prof. Michał Rusinek, prof. Katarzyna Kłosińska oraz prof. Andrzej Blikle. Funkcję sekretarza pełni prof. Marek Łaziński z Wydziału Polonistyki UW.

W głosowaniu internautów zwyciężył „kosmos”, przed „dronem” i „wetem”. Studenci również mogli wskazać własne Studenckie Słowo Roku, jednak – jak poinformował prof. Łaziński – frekwencja była zbyt niska, by wynik miał istotne znaczenie. Najczęściej pojawiały się hasła takie jak „akademiki” i „stołówka”.

Plebiscyt Słowo Roku organizują Instytut Języka Polskiego Uniwersytetu Warszawskiego oraz Fundacja Języka Polskiego. Do końca grudnia 2025 roku uczestnicy mogli zgłaszać własne propozycje lub wybierać spośród 21 słów przygotowanych przez organizatorów. Co roku wybierane są te wyrazy, które najlepiej oddają nastroje społeczne oraz najważniejsze wydarzenia minionych dwunastu miesięcy.

Rok wcześniej internauci wybrali wyrażenie „sztuczna inteligencja”, kapituła wskazała „koalicję”, a studenci – „stołówkę”.

red./PAP