Sztuka, która nie pyta o zgodę

Muzeum Mazowieckie w Płocku przygotowuje wystawę twórczości art brut zatytułowaną „13 Niepokornych”. Na ekspozycji zaprezentowane zostaną prace z kolekcji Andrzeja Kwasiborskiego, budowanej konsekwentnie od ponad 25 lat. Wernisaż wystawy zaplanowano na 12 lutego, a finisaż odbędzie się w maju, w ramach drugiej edycji międzynarodowego festiwalu filmowego BRUdoc.

Jak podkreśla Muzeum Mazowieckie, wystawa oparta będzie na zbiorach Art Brut AK Andrzeja Kwasiborskiego – płocczanina, który od lat fascynuje się twórczością spoza oficjalnego obiegu sztuki. Kolekcjoner nie tylko gromadzi i dokumentuje przejawy art brut, lecz także aktywnie promuje je w Polsce i za granicą.

Na ekspozycji zaprezentowana zostanie twórczość dwunastu artystów nurtu art brut: Ireny Bilkowskiej, Pawła Garncorza, Tadeusza Głowali, Piotra Goraja, Wiktora Gorazdowskiego, Henryka Kondratowicza, Ryszarda Koska, Włodzimierza Rosłona, Władysława Szymczyka, Stanisława Zagajewskiego, Bogdana Ziętka oraz Henryka Żarskiego. Tytułowym „trzynastym” niepokornym jest sam twórca kolekcji – Andrzej Kwasiborski.

– Kluczem doboru prac była chęć pokazania różnorodnych postaw i języków art brut – wyjaśnia Kwasiborski. – Od twórców już uznanych, jak Stanisław Zagajewski, którego terakotowe rzeźby znajdują się w Collection de l’Art Brut w Lozannie, po artystów młodszego pokolenia, coraz wyraźniej zaznaczających swoją obecność, jak Piotr Goraj.

Jak dodaje kolekcjoner, wybór był niezwykle trudny, jednak wspólnym mianownikiem wszystkich prezentowanych artystów jest ich bezkompromisowość. – To twórcy, którzy nie poddają się definicjom ani obowiązującym standardom. Tworzą według własnych reguł, własnych technik i wewnętrznych potrzeb, a nie zgodnie z oczekiwaniami rynku czy aktualną modą – podkreśla.

Na wystawie będzie można zobaczyć m.in. barwne obrazy i rysunki, projekty i szkice, rzeźby drewniane i ceramiczne, a także obiekty trudne do jednoznacznego zaklasyfikowania. Wśród nich znajdą się m.in. kolorowane kredkami czarno-białe fotografie Bogdana Ziętka czy zaprojektowana przez Irenę Bilkowską nowa sukienka. Ekspozycji towarzyszyć będą biogramy twórców w trzech językach – polskim, angielskim i francuskim – oraz obszerny katalog.

Kolekcja Art Brut AK liczy dziś kilka tysięcy prac. Od 2002 roku Andrzej Kwasiborski wydaje w Płocku publikacje poświęcone zgromadzonym artystom – do tej pory ukazało się niemal 40 zeszytów. Prace z jego zbiorów były prezentowane m.in. we Francji i Belgii, w prestiżowych instytucjach zajmujących się sztuką outsiderów.

Finisaż wystawy „13 Niepokornych”, zaplanowany na 10 maja, zbiegnie się z drugą edycją festiwalu filmu i sztuki brut oraz outsiderów BRUdoc, organizowanego przez Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki. Wydarzenie to stanowi rozwinięcie szerszych działań podejmowanych przez Kwasiborskiego i Radosława Łabarzewskiego, którzy od 2021 roku realizują projekt filmowych portretów twórców art brut i outsider art.

red./PAP