System kaucyjny w Polsce rusza 1 października 2025. Co muszą wiedzieć konsumenci?

Już 1 października 2025 roku w Polsce zacznie działać długo wyczekiwany system kaucyjny. Obejmie on butelki PET oraz puszki po napojach, a od stycznia 2026 roku także szklane butelki wielorazowego użytku. To największa zmiana w gospodarce odpadami od lat – i rewolucja, której wielu klientów wciąż nie jest świadomych.

Kupując wodę, sok czy napój, konsumenci zapłacą dodatkowo 50 groszy kaucji. Pieniądze odzyskają, oddając puste, niezgniecione opakowania w sklepie.

Co obejmie system?

Nowe przepisy wprowadzają obowiązek pobierania kaucji za:
— plastikowe butelki do 3 litrów,
— metalowe puszki do 1 litra,
— od 1 stycznia 2026 r. – szklane butelki wielorazowego użytku do 1,5 litra.

System nie dotyczy szklanych butelek jednorazowych – nie będzie za nie pobierana kaucja. O tym, czy dana butelka jest jednorazowa czy wielorazowa, decyduje producent.

Jak odzyskać kaucję?

Kluczowe zasady:
— zwracane opakowania muszą być nieuszkodzone, z etykietą i czytelnym kodem kreskowym,
— można je oddać z zakrętką lub bez – pozostawienie zakrętki zwiększa efektywność recyklingu,
— paragon nie jest wymagany.

Dostępne będą dwie formy zwrotu:
— Automaty – przyjmują opakowania i wydają voucher do wykorzystania w sklepie,
— Zwrot przy kasie – pracownik skanuje butelkę lub puszkę i oddaje gotówkę albo odlicza kwotę od rachunku.

Sklepy – kto musi przyjmować opakowania?

Wszystkie sklepy będą zobowiązane do pobierania kaucji, punkty zbiórki muszą prowadzić placówki powyżej 200 m², mniejsze sklepy mogą przyjmować opakowania dobrowolnie.

W pierwszych miesiącach konsumenci mogą spotkać w sklepach jednocześnie butelki i puszki objęte kaucją oraz te, które nią nie są. Starsze partie towaru będą wyprzedawane maksymalnie do końca 2025 roku.

Koszty, przygotowania i operator systemu

System kaucyjny będzie obsługiwany przez spółkę Kaucja.pl – Krajowy System Kaucyjny S.A., powołaną przez Coca-Cola HBC Polska i 10 innych firm z branży napojowej.

Sama Coca-Cola przygotowała prawie 300 nowych projektów etykiet i zmieniła wszystkie kody kreskowe (EAN) produktów. Firma podkreśla, że system kaucyjny to najskuteczniejszy model zbiórki i recyklingu opakowań – i od lat apelowała o jego wprowadzenie.

Polska dogania Europę

Podobne rozwiązania od lat działają w krajach bałtyckich – na Litwie udaje się odzyskać aż 91 proc. opakowań. W 2026 roku system ruszy w Portugalii, a rok później w Wielkiej Brytanii. Polski mechanizm będzie drugim największym w Europie – po Niemczech – pod względem liczby opakowań objętych kaucją.

Edukacja i kampanie informacyjne

Poza przygotowaniami technicznymi kluczowa jest także edukacja konsumentów. Coca-Cola już prowadzi specjalne strefy demonstracyjne na dużych wydarzeniach, gdzie można przetestować automat do zwrotu opakowań. Od początku 2025 roku ruszy ogólnopolska kampania informacyjna.

– Od połowy września planujemy szeroką kampanię medialną dotyczącą systemu kaucyjnego – zapowiedziała wiceminister klimatu Anita Sowińska.