Przygotuj się na historię, która nie oszczędza nikogo

Kamil Białaszek debiutuje na scenie Teatru Narodowego. Jego pierwsze spotkanie z tą instytucją to ambitny gest – sięga po monumentalną powieść Davida Fostera Wallace’a „Niewyczerpany żart”. Premiera odbędzie się 13 grudnia na Scenie przy Wierzbowej im. Jerzego Grzegorzewskiego.

To, co dla wielu uchodzi za jedno z najbardziej wymagających dzieł współczesnej literatury, dla Białaszka staje się materiałem na teatralny eksperyment – zarówno intelektualny, jak i emocjonalny. Wallace, konstruując swoje ponad tysiącstronicowe uniwersum, zderzył melancholię z farsą, rozpacz z groteską, a niewygodne diagnozy społeczne ukrył pod warstwą ironii. Autor nie pozostawiał złudzeń: świat, który stworzył, ma boleć i śmieszyć jednocześnie. Ta mieszanka – w wersji scenicznej – zyskuje jeszcze większą moc rażenia.

Inspiracją tytułu była wypowiedź Hamleta o błaznie Yoricku – „niewyczerpanym źródle żartów”. Wallace dopowiada gorzko: śmiech został pogrzebany, a jego brak ciąży nad całym współczesnym światem.

Światy, które zderzają się w biegu

Adaptacja Białaszka opiera się na trzech przeplatających się narracjach, które w powieści wzajemnie się podważają i dopełniają. Pierwsza to opowieść o młodych sportowcach z elitarnej tenisowej akademii – nastolatkach, którzy przechodzą przyspieszony kurs dorosłości pod presją perfekcjonizmu. Druga przenosi widzów do ośrodka leczenia uzależnień, gdzie bohaterowie walczą z traumami, lękami i niewysłowionym głodem sensu. Trzecia – utrzymana w klimacie paranoicznej political fiction – śledzi działania agentów poszukujących Rozrywki: filmu idealnego, dającego tak absolutną przyjemność, że odbiera wolę życia.

W tym świecie wszyscy są poszukiwaczami – ekstazy, ukojenia, wyzwolenia, choćby chwilowej ulgi. A w miarę jak granice między fikcją a realnością ulegają zatarciu, rzeczywistość rozpada się na oczach bohaterów – i widzów.

Przestrzeń, w której nic nie jest pewne

Spektakl stawia pytania o fundamenty, na których opiera się nasza cywilizacja: czy jeszcze wierzymy w rozróżnienie między prawdą a fałszem? Czy potrafimy odróżnić perswazję od manipulacji? Czy zdrowie psychiczne ma jeszcze jasną definicję? A może wszystko – łącznie z nami samymi – zanurzone jest w płynnej, rozmytej materii sprzecznych bodźców?

Białaszek prowadzi widza przez świat wyczerpany, udręczony i jednocześnie chorobliwie skupiony na sobie. To wiek skrajnej samotności i obsesyjnej autoanalizy. Wiek, w którym – jak sugerują twórcy – coraz trudniej odpowiedzieć na pytanie: kim właściwie jesteśmy wśród ruin naszych pragnień?

„Niewyczerpany żart” – informacje o spektaklu

Autor: David Foster Wallace
Tytuł oryginalny: Infinite Jest
Przekład: Jolanta Kozak
Premiera: 13 grudnia 2025, godz. 19:00 – Scena przy Wierzbowej im. Jerzego Grzegorzewskiego

Twórcy:
reżyseria i adaptacja – Kamil Białaszek
scenografia – Julia Zawadzka
kostiumy – Sławek Blaszewski
reżyseria światła – Tadeusz Pyrczak
choreografia – Bartosz Dopytalski
multimedia – Michał Mitoraj, Hubert Kozarzewski
muzyka, inżynieria dźwięku – Mateusz Augustyn, Bartłomiej Gargula (Barto Katt)
asystent scenografki – Janek Gugulski
realizacja światła – Łukasz Obuch-Woszczatyński, Tomasz Księżak
realizacja dźwięku – Maciej Śliż, Marcin Kotwa
realizacja wideo – Paweł Woźniak, Mariusz Chałubek
inspicjentka – Katarzyna Kłosowska
suflerka – Anna Leszczyńska

Obsada:
Ewa Bukała – Kate Gompert
Sławomira Łozińska – Avril Incandenza
Hanna Wojtóściszyn – Joelle van Dyne
Bartłomiej Bobrowski – Steeply
Paweł Brzeszcz – Tiny Ewell, Lamont Chu, Gangster, Ministrant
Robert Czerwiński – Don Gately
Sebastian Dela – Randy Lenz, Zakonnica
Jakub Gawlik – Day, Ortho Stice
Grzegorz Kwiecień – Marathe
Hubert Łapacz – Orin Incandenza
Kacper Matula – Mario Incandenza
Piotr Piksa – Lyle
Henryk Simon – Duch Ojca, Gigarektor, Gigalekarz, Gangster
Hugo Tarres – Hal Incandenza
Hubert Woliński (gośc.) – Pemulis, Prezenter, Gangster, DuPlessis, Zakonnica

Ostrzeżenia i rekomendacje

Spektakl przeznaczony jest dla widzów powyżej 16. roku życia.
Przedstawienie zawiera:
– ekstremalnie głośną muzykę i dźwięki,
– efekty świetlne, w tym stroboskopy i lasery,
– dym, w tym papierosowy,
– intensywną choreografię,
– sceny odnoszące się do przemocy, uzależnień, narkotyków, tortur, samobójstwa, wojny, śmierci, a także kontrowersyjnych wątków politycznych i religijnych.
W dialogach pojawiają się liczne wulgaryzmy.

Najbliższe terminy spektakli:

14, 16, 17, 18 grudnia – godz. 18:30
16, 17, 18, 20 stycznia – godz. 18:30

Źródło: teatrdlawszystkich.pl