Polska wysycha na naszych oczach. Rolnicy alarmują: „To katastrofa”

Susza coraz mocniej uderza w polskie rolnictwo. Problem obejmuje już nie tylko zboża, ale również plantacje owoców miękkich i krzewów owocowych. Najnowsze dane Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa nie pozostawiają złudzeń — sytuacja w wielu regionach kraju szybko się pogarsza.

Według najnowszego raportu IUNG zagrożenie suszą rolniczą występuje obecnie na ogromnym obszarze Polski. Szczególnie trudna sytuacja dotyczy upraw zbóż jarych i ozimych, ale problemy coraz wyraźniej odczuwają także producenci truskawek oraz właściciele sadów i plantacji krzewów owocowych.

Najbardziej alarmujące dane dotyczą zbóż jarych. Na podstawie analizy Klimatycznego Bilansu Wodnego eksperci stwierdzili występowanie suszy rolniczej już w 1543 gminach, czyli w około 62 proc. wszystkich gmin w Polsce. Oznacza to, że zagrożonych stratami jest blisko 22 proc. powierzchni gleb wykorzystywanych pod te uprawy.

Niewiele lepiej wygląda sytuacja w przypadku zbóż ozimych. Suszę odnotowano w 1371 gminach, co odpowiada 55 proc. gmin w kraju. Według szacunków IUNG zagrożenie obejmuje około 15 proc. gleb przeznaczonych pod uprawy ozime.

Rolnicy zwracają uwagę, że brak opadów i szybko postępujące przesuszenie gleby mogą przełożyć się nie tylko na niższe plony, ale również na pogorszenie jakości ziarna. W wielu regionach sytuację dodatkowo pogarszają wysokie temperatury i brak zapasów wilgoci po zimie.

Problemy związane z niedoborem wody coraz mocniej dotykają również producentów owoców miękkich. W przypadku truskawek warunki suszy rolniczej stwierdzono już w 1165 gminach, czyli na terenie niemal połowy kraju. Zagrożonych jest około 12 proc. gleb przeznaczonych pod te uprawy.

Niepokojące dane napływają także z plantacji krzewów owocowych. Suszę odnotowano w 646 gminach, co stanowi 26 proc. wszystkich gmin w Polsce. Według raportu zagrożonych stratami jest około 4 proc. gleb wykorzystywanych pod tego typu uprawy.

Eksperci podkreślają, że dla plantatorów najbliższe tygodnie będą kluczowe. Brak większych opadów może odbić się zarówno na wielkości zbiorów, jak i jakości owoców trafiających na rynek.

Instytut poinformował również, że średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego w okresie od 1 kwietnia do 31 maja 2026 roku wyniosła w Polsce minus 132 mm. To wyraźne pogorszenie względem poprzedniego okresu raportowania — wskaźnik spadł aż o 35 mm.

Tak gwałtowne pogorszenie bilansu wodnego sprawiło, że obszary zagrożone suszą zaczęły szybko się rozszerzać. Najtrudniejsza sytuacja panuje obecnie w województwach lubelskim, mazowieckim, łódzkim, wielkopolskim oraz kujawsko-pomorskim. W tych regionach wartości KBW spadały lokalnie nawet do około minus 165 mm.

Zdaniem ekspertów, jeśli w najbliższym czasie nie pojawią się intensywniejsze i długotrwałe opady, skutki suszy mogą być odczuwalne nie tylko przez rolników, ale również przez konsumentów — szczególnie w postaci wyższych cen części produktów rolnych i owoców sezonowych.