Zdjęli podłogę… i trafili na tajemnicę okupowanej Warszawy

Podczas remontu zabytkowej kamienicy na warszawskiej Pradze-Południe pod podłogą odkryto skrytkę z dokumentami. Dzielnica niezwłocznie poinformowała Stołecznego Konserwatora Zabytków, który nadzorował prowadzone prace. Zgodnie z procedurą zgłoszenie przekazano następnie do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Na miejsce skierowano specjalistów, którzy po wstępnych oględzinach ustalili, że przedmioty pochodzą z okresu II wojny światowej, i zdecydowali o ich zabezpieczeniu.

W konspiracyjnej skrytce znajdowały się wyjątkowo cenne materiały wytworzone w Komendzie Głównej Armii Krajowej, a także m.in. puste formularze dokumentów niemieckich, polska prasa emigracyjna wydawana w Wielkiej Brytanii podczas wojny oraz różnego rodzaju instrukcje i broszury szkoleniowe. Odkryto również przedmioty o charakterze osobistym: fotografie, legitymacje, przedwojenne zdjęcia oraz dziennik prowadzony w czasie okupacji przez młodą kobietę.

Ze względu na charakter znaleziska Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków Marcin Dawidowicz, w porozumieniu ze Stołecznym Konserwatorem Zabytków Michałem Krasuckim, zwrócili się o konsultację do dyrektora Muzeum Powstania Warszawskiego Jana Ołdakowskiego. Już pierwsze oględziny przeprowadzone przez pracowników muzeum potwierdziły, że materiały mają wyjątkową wartość historyczną. Dziś przedstawiciele wszystkich zaangażowanych instytucji wraz z prezydentem m.st. Warszawy spotkali się, aby omówić dalsze kroki związane z opracowaniem znaleziska.

„Wygląda na to, że podczas remontu w pustostanie na Pradze-Południe ekipa natrafiła na dokumenty, zdjęcia, mapy i pamiętniki z okresu tuż poprzedzającego Powstanie Warszawskie. Część z nich opisuje działalność Państwa Podziemnego, część przedstawia codzienność pod okupacją, np. ceny podstawowych produktów spożywczych, a inne ukazują prace nad przygotowaniem struktur państwa po wojnie” – relacjonuje prezydent Rafał Trzaskowski.

„Eksperci będą teraz szczegółowo analizować to znalezisko, ale wszystko wskazuje na to, że mamy do czynienia z niezwykle cennym i sensacyjnym odkryciem. Wielkie brawa i podziękowania należą się pracownikom, którzy zachowali się wzorowo i zgłosili odnalezienie skrytki” – dodaje.

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków zamierza przekazać przedmioty w depozyt do instytucji muzealnej, gdzie zostaną zinwentaryzowane, poddane konserwacji i objęte badaniami naukowymi. Gotowość do współpracy w tym zakresie wyraziło Muzeum Powstania Warszawskiego.

red./UM Warszawa