Muzeum Bitwy Warszawskiej: wielkie otwarcie i widowisko na tysiące widzów

Po latach przygotowań, zmian terminów i rosnących kosztów, Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 w Ossowie wreszcie pokaże się zwiedzającym. Uroczyste otwarcie zaplanowano na 16 sierpnia 2025 r., a wydarzenia potrwają dwa dni. Na początek – gigantyczna rekonstrukcja Bitwy Warszawskiej, pokazy historyczne, prezentacja zabytkowych pojazdów i zwiedzanie nowoczesnych przestrzeni muzeum.

Program inauguracji ma być widowiskowy: inscenizacja walk z sierpnia 1920 roku, żywe lekcje historii, ekspozycje plenerowe, a także oprowadzania po nowych salach wystawowych. – To prawdziwa walka z czasem – mówiła nam jeszcze w trakcie przygotowań Magdalena Rochnowska, zastępczyni dyrektora Muzeum Wojska Polskiego. Teraz daty są pewne: Ossów zaprasza 16–17 sierpnia.

Inwestycja realizowana przez Muzeum Wojska Polskiego według projektu pracowni DiM’84 Dom i Miasto Czesława Bieleckiego ruszyła w 2020 roku i pochłonęła ostatecznie ok. 300 mln zł. To o 100 mln zł więcej niż pierwotnie zakładano (200 mln zł; w 2022 r. mówiono już o 220 mln zł). Wykonawcą była spółka Sinievia (grupa Agencji Mienia Wojskowego). Terminy otwarcia przekładano – najpierw mówiono o 2023 r., potem o 2024 r. – aż do obecnej, finalnej daty.

Konkurs na projekt ekspozycji głównej w 2023 r. wygrało biuro NM architekci (we współpracy z Zuzanną Szpocińską i Jerzym Grochulskim). Postępowanie jednak unieważniono. Pod koniec 2024 r. ogłoszono nowe zamówienie na projekt i wykonanie wystawy, przeprowadzono negocjacje i – jak poinformował nas pełnomocnik dyrektora MWP ds. inwestycji Robert Wojtaś – w lutym 2025 r. wybrano firmę Group AV. Wartość zamówienia to ok. 12,9 mln zł brutto.

Projekt Czesława Bieleckiego opiera się na prostym, ale mocnym geście: ziemnym nasypie o wysokości 17 m z budynkiem muzeum na szczycie, zwróconym ku polom Ossowa. Na wzgórze prowadzi około 500-metrowa Aleja Zwycięstwa, a przestrzeń kadrują dwa 70-metrowe maszty (obniżone z pierwotnie planowanych 100 m), zapowiadane jako najwyższe maszty flagowe w kraju. Obok, na zboczu, powstał amfiteatr do rekonstrukcji i pokazów, a na szczycie – taras widokowy.

Sam gmach ma cztery kondygnacje i ok. 4,8 tys. m². W środku znajdą się: sale wystawowe (stałe i czasowe), sale kinowe i edukacyjne, przestrzenie konferencyjne, kawiarnia, sklep muzealny i zaplecze administracyjne. Ideą – jak podkreślał autor – było „zbudować monumentalizm z ziemi”, w krajobrazie, który co roku ożywiają tysiące rekonstruktorów.

Projekt zaczął się materializować w 2017 roku, gdy podpisano porozumienie o utworzeniu placówki jako filii MWP. W przedsięwzięcie od początku angażowały się władze państwowe i samorządowe. Konkurs architektoniczny, organizowany przez MWP, wzbudził swego czasu gorącą dyskusję w środowisku – dziś jednak najważniejsze jest to, że w Ossowie pojawił się trwały adres pamięci o Bitwie Warszawskiej.

• Kiedy: 16–17 sierpnia 2025 r. (uroczyste otwarcie i wydarzenia towarzyszące)

• Gdzie: Ossów, pow. wołomiński (ok. 25 km od Warszawy)

• Na start: wielkoskalowa rekonstrukcja Bitwy Warszawskiej, pokazy historyczne, prezentacje pojazdów, zwiedzanie muzeum

• Inwestor: Muzeum Wojska Polskiego

• Projekt architektoniczny: DiM’84 Dom i Miasto (Czesław Bielecki)

• Wystawa główna: Group AV (projekt i wykonanie), wartość ok. 12,9 mln zł brutto

• Koszt budowy: ok. 300 mln zł (pierwotnie 200 mln zł)

Ossów od lat jest miejscem żywej pamięci o 1920 roku. Teraz dostaje nowe, współczesne narzędzie opowiadania o „Cudzie nad Wisłą” – łączące krajobraz, architekturę i nowoczesną narrację. Inauguracja zapowiada się jak historyczne widowisko z rozmachem. Zarezerwujcie sierpniowy weekend – widzimy się w Ossowie.

red./architektura.murator.plus