Babcia i dziadek nie powiedzą tego wprost

Największym darem, jaki można ofiarować babci i dziadkowi, nie jest jednorazowy upominek, lecz stała uważność na ich zdrowie i realna pomoc w dbaniu o nie każdego dnia – podkreśla dr Michał Sutkowski, specjalista chorób wewnętrznych i medycyny rodzinnej, prezes-elekt Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce.

21 stycznia obchodzimy Dzień Babci, a 22 stycznia – Dzień Dziadka. To dobra okazja, by pomyśleć o potrzebach seniorów szerzej niż tylko od święta.

Zdaniem eksperta kluczowe znaczenie ma codzienne wsparcie: towarzyszenie w wizytach lekarskich, pomoc w zapisaniu się na bilans zdrowia w programie „Moje Zdrowie”, założenie Internetowego Konta Pacjenta czy wsparcie w szczepieniach ochronnych. – Jednorazowy prezent, nawet w postaci pakietu badań, nie zastąpi uważności na to, jak senior się czuje, co mu dolega i czego naprawdę potrzebuje – zaznacza dr Sutkowski.

Jedną z najbardziej uniwersalnych form pomocy jest obecność bliskiej osoby podczas wizyt u lekarza. – Starsi pacjenci bardzo często przychodzą sami, nawet jeśli mają problemy z pamięcią czy objawy demencji. Nie są w stanie zapamiętać wszystkich zaleceń, a w trakcie krótkiej wizyty nie da się szczegółowo omówić diety, aktywności fizycznej czy codziennych nawyków – tłumaczy lekarz. Towarzyszenie seniorowi pozwala dopytać o szczegóły, zrobić notatki i później spokojnie wszystko wyjaśnić.

Wsparcie jest ważne także z powodów czysto praktycznych – przy rozebraniu się do badania czy poruszaniu się po przychodni. Obecność kogoś bliskiego daje seniorom poczucie bezpieczeństwa i zmniejsza stres. Bez takiej pomocy często czują się zagubieni, niepokoju doświadczają nawet wtedy, gdy nie cierpią na demencję, a do wizyty bywają słabo przygotowani.

Jeśli ktoś decyduje się na podarowanie pakietu badań, powinien uwzględnić indywidualną sytuację zdrowotną seniora. – Przy chorobach przewlekłych warto postawić na badania lub usługi związane z konkretnym problemem, np. zabiegi fizjoterapeutyczne przy schorzeniach narządu ruchu – radzi ekspert.

Dla osób, które rzadko kontrolują stan zdrowia, dobrym rozwiązaniem jest pomoc w zapisaniu się do programu „Moje Zdrowie”, oferującego bezpłatny bilans zdrowia dorosłych co trzy lata w ramach NFZ. Program działa od maja 2025 r., ale wymaga posiadania Internetowego Konta Pacjenta – a to dla wielu seniorów wciąż bariera.

– Założenie IKP i nauczenie seniora korzystania z niego to ogromna pomoc. Konto ułatwia dostęp do informacji o receptach, skierowaniach, a także umożliwia wypełnienie ankiety zdrowotnej online. Na jej podstawie lekarz zleca odpowiednie badania, a przychodnia sama kontaktuje się z pacjentem – wyjaśnia dr Sutkowski. Podkreśla też, że lekarz rodzinny może rozszerzyć zakres badań, dostosowując je do indywidualnych problemów zdrowotnych, a następnie przygotować spersonalizowany plan zdrowia.

Ekspert przestrzega przed wykonywaniem badań „na własną rękę”. – Nadmiar przypadkowych testów często niczego nie wnosi, a bywa, że opóźnia postawienie właściwej diagnozy – zaznacza.

Kolejnym ważnym elementem troski o zdrowie seniorów są szczepienia ochronne, m.in. przeciwko grypie, krztuścowi, półpaścowi czy zakażeniom wirusem RS. – Wiele z nich jest obecnie bezpłatnych lub dofinansowanych. Można umówić teleporadę, wspólnie porozmawiać z lekarzem o szczepieniach, a potem pomóc seniorowi w realizacji recepty i dotarciu na wizytę – mówi specjalista.

– Seniorzy nie oczekują wyłącznie laurek i wierszyków. To ludzie z ogromnym doświadczeniem życiowym, którzy doskonale wiedzą, że obecność, rozmowa i prawdziwe zainteresowanie znaczą znacznie więcej niż jakikolwiek prezent materialny – podsumowuje dr Michał Sutkowski.

red./PAP