Nowa oferta przedszkolna w Warszawie. Mniej dzieci, więcej zmian

Warszawa wchodzi w kolejny etap dostosowywania systemu edukacji przedszkolnej do nowych realiów demograficznych. Malejąca liczba urodzeń sprawia, że w wielu częściach miasta przygotowanych miejsc jest znacznie więcej niż dzieci, które mogą z nich skorzystać. Jednocześnie rośnie zapotrzebowanie na edukację specjalną i integracyjną, dlatego stolica zmienia nie tylko liczbę placówek, ale również ich charakter.

specjalną i integracyjną, dlatego stolica zmienia nie tylko liczbę placówek, ale również ich charakter.

Decyzje dotyczące reorganizacji sieci przedszkoli przyjęli dziś miejscy radni. Zmiany mają pozwolić lepiej wykorzystać miejską infrastrukturę, poprawić warunki nauki najmłodszych i skoncentrować środki tam, gdzie są najbardziej potrzebne.

Warszawa, podobnie jak większość polskich samorządów, od kilku lat odczuwa skutki pogłębiającego się niżu demograficznego. Skala zmian jest wyraźna. W 2025 roku w stolicy zameldowano niewiele ponad 11,1 tys. nowo narodzonych dzieci. Dla porównania jeszcze w 2018 roku było ich ponad 18,7 tys.

Ten trend bezpośrednio przekłada się na liczbę dzieci w wieku przedszkolnym. Jeszcze w roku szkolnym 2024/2025 w Warszawie mieszkało blisko 69,6 tys. dzieci w wieku od 3 do 6 lat. Rok później ich liczba spadła do niespełna 65 tys., a prognozy pokazują, że w roku szkolnym 2028/2029 będzie ich już około 49,5 tys. W perspektywie 2035 roku populacja dzieci w tym wieku może zmniejszyć się nawet do około 40 tys.

Już dziś widać skutki tych zmian. W porównaniu z poprzednim rokiem liczba trzylatków rozpoczynających edukację przedszkolną była mniejsza o blisko dwa tysiące, a od września w miejskich przedszkolach i oddziałach przedszkolnych będzie uczyć się o ponad cztery tysiące dzieci mniej niż obecnie.

Obecnie do samorządowych przedszkoli uczęszcza około 43 tys. dzieci, czyli dwie trzecie wszystkich warszawskich przedszkolaków. Jeśli ten wskaźnik się utrzyma, za trzy lata liczba dzieci w miejskich placówkach spadnie do około 33 tys., czyli o blisko 10 tys. mniej niż dziś.

Tegoroczna rekrutacja pokazała, jak bardzo różnią się potrzeby poszczególnych dzielnic. Do naboru przystąpiły 344 samorządowe przedszkola, 66 szkół podstawowych prowadzących oddziały przedszkolne oraz 34 niepubliczne przedszkola finansowane przez miasto.

Mimo szerokiej oferty po zakończeniu rekrutacji, według danych z 17 czerwca, w warszawskich przedszkolach pozostały 4062 wolne miejsca, z czego ponad trzy tysiące w placówkach samorządowych. Co więcej, rzeczywisty potencjał systemu jest jeszcze większy – liczba dostępnych miejsc przewyższa liczbę uczęszczających dzieci o blisko dziewięć tysięcy.

To właśnie dlatego miasto zdecydowało się na stopniową reorganizację sieci. Nie chodzi jednak o ograniczanie dostępu do edukacji przedszkolnej. Warszawa podkreśla, że każde dziecko, którego rodzice złożyli wniosek o przyjęcie, otrzyma miejsce w przedszkolu lub oddziale przedszkolnym.

Zmiany obejmują przede wszystkim wygaszanie najmniejszych i najmniej obłożonych placówek, łączenie przedszkoli znajdujących się blisko siebie oraz ograniczanie liczby oddziałów tam, gdzie przez dłuższy czas pozostają niewykorzystane miejsca.

Przy podejmowaniu decyzji analizowano nie tylko liczbę dzieci, ale także warunki lokalowe i organizacyjne. Znaczenie miały m.in. stan techniczny budynków, dostęp do placów zabaw, zainteresowanie rodziców, możliwość prowadzenia nowoczesnych zajęć oraz potencjalne wykorzystanie budynków na inne cele społeczne.

Jednocześnie stolica nie rezygnuje z inwestycji tam, gdzie są one rzeczywiście potrzebne. Od 2018 roku wybudowano 30 nowych przedszkoli, kolejne dwa powstają, a pięć następnych jest na etapie planowania. Wszystkie nowo otwarte placówki funkcjonują przy pełnym obłożeniu, co – zdaniem miasta – potwierdza trafność lokalizacji inwestycji.

Warszawa przekonuje, że niż demograficzny to nie tylko wyzwanie finansowe, ale także szansa na poprawę jakości edukacji przedszkolnej.

Mniejsza liczba dzieci pozwala odzyskać przestrzeń w placówkach i przeznaczyć ją na sale terapeutyczne, gabinety specjalistów czy pomieszczenia do zajęć z integracji sensorycznej. Dzięki temu możliwe staje się prowadzenie bardziej indywidualnej pracy z dziećmi oraz poprawa warunków nauki, szczególnie w starszych placówkach działających w budynkach mieszkalnych.

Coraz większy nacisk miasto kładzie również na rozwój edukacji specjalnej i integracyjnej. W ostatnich latach liczba takich oddziałów w warszawskich przedszkolach i szkołach podstawowych wzrosła do blisko stu. Od 31 sierpnia 2026 roku dwa miejskie przedszkola – na Bielanach i w Śródmieściu – zostaną przekształcone w placówki specjalne.

Najbardziej widoczne zmiany obejmą Śródmieście. Tegoroczna rekrutacja pokazała tam wyjątkowo dużą dysproporcję między liczbą przygotowanych miejsc a liczbą kandydatów – na 943 dostępne miejsca zgłosiło się jedynie 338 dzieci.

W efekcie miasto wygasi kilka najmniejszych przedszkoli funkcjonujących w budynkach mieszkalnych lub wymagających kosztownych remontów. Ich wychowankowie będą kontynuować naukę w pobliskich placówkach, często razem z nauczycielami i rówieśnikami. Podobne zmiany zaplanowano także na Bielanach i Mokotowie.

Ratusz podkreśla, że nadrzędnym celem całego procesu pozostaje bezpieczeństwo dzieci oraz zachowanie ciągłości edukacji. Każdy przedszkolak ma zagwarantowane miejsce, nowe placówki znajdują się w niewielkiej odległości od dotychczasowych, a reorganizacja ma przebiegać w sposób stopniowy i możliwie najmniej odczuwalny zarówno dla dzieci, jak i ich rodziców.