Skradziony skarb odzyskany i wpisany do rejestru zabytków

Wpisałem do rejestru zabytków ruchomych województwa mazowieckiego rysunek "Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny" autorstwa Melchiora Steidla z 1704 roku - poinformował mazowiecki wojewódzki konserwator zabytków prof. Jakub Lewicki. Postępowanie zostało wszczęte z urzędu.

Historia rysunku może być scenariuszem sensacyjnego filmu. Dzieło zostało skradzione w 2005 r. w Warszawie z kolekcji prywatnej i zarejestrowane w krajowym wykazie zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem. To pozwoliło na jego odnalezienie na terenie Stanów Zjednoczonych.

Zaangażowane w sprawę krajowe organy ścigania ustaliły, że niedługo po kradzieży rysunek prawdopodobnie został wywieziony do Niemiec. Następnie trafił na międzynarodowy rynek dzieł sztuki. W 2010 r. został zakupiony do zbiorów National Gallery of Art w Waszyngtonie. Konserwator przekazał, że rysunek odzyskano dzięki współpracy resortu kultury z Federalnym Biurem Śledczym.

Uroczysta prezentacja dzieła (jako jednego z szeregu odzyskanych w procesie restytucji przez stronę polską) odbyła się 1 października 2023 r. w Konsulacie Generalnym RP w Nowym Jorku. 6 listopada został przekazany prawowitemu właścicielowi.

"Rysunek, posiada wybitne wartości artystyczne, historyczne i naukowe jako dzieło barokowego mistrza Melchiora Steidla. Prezentuje wysoką wartość artystyczną, szczególnie pod względem kompozycyjnym i plastycznym. Jest przykładem rysunku z początku XVIII w. (1704 r.). Stanowi unikatowe materialne świadectwo sakralnej sztuki barokowej" - podkreślił konserwator.

Dodał, że dzieło stanowi też wartość naukową dając możliwość pogłębienia studiów nad techniką i ikonografią sztuki malarskiej epoki baroku, a także prześledzenie procesu twórczego, którego element stanowiły szkice projektowe. "Wartość naukowa i historyczna dzieła wiąże się także z twórczością i indywidualnym stylem wybitnego artysty Melchiora Steidla" - zaznaczył.

Melchior Steidl (1657-1727) był niemieckim malarzem. Wykonywał freski w Dolnej i Górnej Austrii, m.in. w klasztorach benedyktynów w Kremsmuenster (1696) i Lambach (1698-99). Przeniósł się następnie do Bawarii, gdzie pracował w kościele karmelitów w Straubing w 1702 r. oraz w katedrze w Regensburgu w 1704 r. Steidl wykonywał freski w Monachium i w Augsburgu, będąc jednym z ważniejszych przedstawicieli tamtejszej szkoły malarskiej.


red./PAP