Tam, gdzie narodził się Reksio i Se-Ma-For – odkryj serce polskiej animacji

Tegoroczne Święto Animacji poświęcone będzie pionierom polskiego filmu animowanego oraz miejscom, które odegrały kluczową rolę w jego historii – łódzkiemu Studiu Małych Form Filmowych „Se-Ma-For” i Studiu Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej. W programie nie zabraknie filmów powstałych w tych legendarnych ośrodkach – poinformowano w komunikacie przesłanym PAP.

Dwudniowe Święto Animacji poprzedza Międzynarodowy Dzień Animacji, obchodzony 28 października. Jak podkreślono w informacji prasowej, tegoroczna edycja oddaje hołd polskim pionierom animacji – zwłaszcza twórcom powojennym, którzy w trudnych realiach lat 40. tworzyli pierwsze filmy bez dostępu do podstawowych materiałów plastycznych i filmowych, kierując się jedynie wyobraźnią, talentem i determinacją.

Na tym gruncie powstały dwa najważniejsze ośrodki animacji w Polsce: Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej oraz łódzki „Se-Ma-For”. Obie instytucje doczekały się monografii książkowych, którym podczas festiwalu poświęcone zostaną osobne spotkania.

W programie Kina Iluzjon zaplanowano pokazy filmów zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Wśród propozycji znajdą się klasyki „semaforowe”, takie jak lalkowa baśń O pięknej Parysadzie (1978) Edwarda Sturlisa, Kundelek (1969) Lidii Hornickiej czy Kaktus (1960) Lucjana Dembińskiego. Sekcję tę uzupełnią projekcje dzieł Studia Filmów Animowanych w Krakowie (SFA), prezentowane w oryginalnym formacie 35 mm.

Studio Filmów Rysunkowych z Bielska-Białej, znane przede wszystkim z kultowego Reksia, pokaże podczas wydarzenia mniej znane, „dorosłe” oblicze swojej twórczości. Program „Rotamina z polskich archiwów”, przygotowany przez Międzynarodowy Festiwal Filmów Animowanych Animator, zaprezentuje krótkie metraże o charakterze społecznym autorstwa m.in. Juliusza Antoniszczaka, Lechosława Marszałka, Bronisława Zemana (Papieros, 1967) czy Wacława Wajsera (Gorycz, 1962). Jak podkreślono w komunikacie, filmy te dowodzą, że funkcja edukacyjna i interwencyjna może współistnieć z artystycznym eksperymentem i wysmakowaną formą.

Festiwal Animator jest również partnerem retrospektyw poświęconych klasykowi polskiej animacji Stefanowi Schabenbeckowi (Oby bez garba, sobota 25 października) oraz zmarłej przed rokiem cenionej brytyjskiej reżyserce Emmie Calder (Remembering Emma Calder, niedziela 26 października). Prelekcje przed każdym z pokazów wygłosi dyrektorka artystyczna festiwalu Animator, Adriana Prodeus.

Specjalnym punktem programu będzie sobotni pokaz filmu dokumentalnego Zapaleńcy. Historia polskiego filmu animowanego (2025) – syntetycznego ujęcia dziejów polskiej animacji. Projekt rozpoczęty przez Marcina Giżyckiego został po jego śmierci ukończony przez Michała Mroza i Jacka Knoppa. Po seansie odbędzie się spotkanie z twórcami oraz producentem Januszem Skałkowskim.

Druga edycja Święta Animacji będzie miała również odsłonę online – w serwisie Ninateka. Widzowie znajdą tam wybór filmów z łódzkiego „Se-Ma-Fora” i krakowskiego SFA, w tym Pan Piórko śni (1949) Zenona Wasilewskiego oraz Lykantropię (1981) Piotra Dumały.

red./PAP